SacDien.comSạc Điện
An toàn khi sạc

Pin xe điện bốc khói, có mùi khét: việc cần làm trong vài phút đầu

Xe điện hay pin rời bốc khói khi sạc hoặc đang đỗ: ra ngoài trước, gọi cứu hoả nói gì, vì sao không tự dập như cháy thường và việc sau khi đã an toàn.

A Vietnamese family seen from behind stands together on a quiet street outside their townhouse at night, a neighbor pointing toward the end of the alley, cool streetlight, wide calm shot

Khi thấy pin hay xe điện bốc khói, có mùi khét rõ, tiếng xì hay tiếng nổ lách tách, việc đầu tiên là đưa mọi người ra ngoài và gọi lực lượng cứu hoả, không phải dập lửa hay cứu xe. Nếu tủ điện nằm trên đường ra và đi qua được an toàn thì ngắt aptomat; nếu không thì bỏ qua. Không dắt xe ra, không tự rút pin, không quay vào lấy đồ.

Pin lithium khi gặp sự cố có thể tự sinh nhiệt, phun khói và bùng lại sau khi tưởng đã tắt, nên cách xử lý khác cháy thông thường. Bài này đi qua những việc nên làm trong vài phút đầu ở từng nơi, câu nói khi gọi cứu hoả, những thói quen "theo phản xạ" nên tránh và việc sau khi đã an toàn. Đọc một lần lúc bình thường để khi cần, bạn không phải nghĩ.

Vì sao sự cố pin khác cháy thường

Một đám cháy thông thường cần nhiệt, chất cháy và không khí; cắt một trong ba thứ thì lửa tắt. Pin lithium khi hư hỏng bên trong có thể đi vào trạng thái các ô pin tự nóng lên và kéo theo ô bên cạnh, sinh ra nhiệt và khí ngay bên trong vỏ pin. Vì nhiệt sinh từ bên trong, phủ chăn hay xịt một lần thường không đủ, và pin có thể bốc khói lại sau một lúc.

Khói từ pin có chứa khí độc, nên ở trong phòng kín với khói là điều cần tránh hơn cả bản thân ngọn lửa. Đó là lý do mọi hướng dẫn phòng cháy đều đặt việc thoát ra lên đầu. Việc dập một đám cháy pin xe là việc của lực lượng cứu hoả, có trang bị và quy trình riêng.

Với xe máy điện và xe đạp điện, pin nhỏ hơn ô tô nhiều nhưng lại thường được sạc ngay trong nhà, sát chỗ người ở, nên khoảng cách tới người gần hơn. Với ô tô điện, pin lớn nằm dưới sàn xe, sự cố thường bắt đầu từ gầm, khó nhìn thấy, và cần nhiều thời gian để xử lý. Hai trường hợp khác nhau về quy mô, nhưng giống nhau ở phản ứng đầu tiên.

Điều này không có nghĩa là xe điện dễ cháy hơn xe khác, và cũng không có nghĩa phải sống trong lo lắng. Nó chỉ có nghĩa là khi có chuyện thì phản ứng đúng là lùi ra, chứ không tiến vào.

Vài phút đầu khi đang ở nhà

Thứ tự dưới đây áp dụng cho xe máy điện, xe đạp điện, pin rời hay ô tô điện đang sạc hoặc đang đỗ trong nhà, gara. Mục tiêu duy nhất là mọi người ra ngoài an toàn.

  1. Gọi to cho cả nhà, đánh thức người đang ngủ, nhắc người già và trẻ nhỏ đi ra ngay.
  2. Ngắt aptomat tổng chỉ khi tủ điện nằm trên đường ra và không phải đi qua khói. Nếu phải đi vòng hay đi lại gần xe, bỏ qua bước này.
  3. Ra ngoài theo lối gần nhất không có khói. Khói nhiều thì cúi thấp, che mũi miệng bằng khăn nếu có sẵn trong tầm tay.
  4. Khép cửa sau lưng nếu tiện, không khoá. Cửa đóng làm khói và lửa lan chậm hơn.
  5. Gọi lực lượng cứu hoả ngay khi ra tới chỗ an toàn, rồi báo hàng xóm hai bên.
  6. Tập trung ở một chỗ bên ngoài, đếm đủ người. Nếu thiếu ai, báo ngay cho lực lượng cứu hoả khi họ tới, không tự quay vào tìm.
  7. Đứng xa và ở đầu gió, tránh luồng khói.

Nếu mới chỉ là mùi khét nhẹ, chưa thấy khói, và bạn đang ở ngay cạnh chỗ sạc với lối ra phía sau lưng, có thể ngắt aptomat nhánh sạc rồi lùi ra quan sát từ xa. Nhưng chỉ cần thấy khói, nghe tiếng xì hay thấy vỏ pin phồng biến dạng thì quay về bước một.

Ở những nơi khác thì việc đầu tiên là gì

Sự cố có thể xảy ra ở trạm sạc, trong hầm, hay khi xe đang chạy. Bảng dưới gom việc đầu tiên và điều nên tránh ở từng nơi.

Nơi xảy raViệc đầu tiênBáo cho aiTránh
Trạm sạc công cộngBấm nút dừng khẩn cấp trên trụ nếu ở ngay cạnh và an toàn, rồi lùi ra xaLực lượng cứu hoả, nhân viên hoặc đơn vị vận hành trạm, người ở xe bên cạnhRút đầu cắm khi đang có khói, quay lại lấy đồ trong xe
Hầm để xe chung cưRời hầm theo lối thoát hiểm, không dùng thang máyBảo vệ, ban quản lý, lực lượng cứu hoảĐứng xem trong hầm, cố dắt xe khác ra
Ô tô điện đang chạyDừng xe ở chỗ an toàn, tắt xe, mọi người xuống, đi xa khỏi xeLực lượng cứu hoả, cứu hộ của hãng xeMở nắp capo hay cốp để xem, đứng sát xe gọi điện
Xe máy điện đang chạyTấp vào lề, tắt xe, bỏ xe lại, đi ra xaLực lượng cứu hoả nếu có khói, cửa hàng ủy quyền sau đóMở cốp, tháo pin, dắt xe đi tiếp
Khu sạc chung nhà trọGọi to cho các phòng, ra ngoàiChủ trọ, lực lượng cứu hoảTự dắt xe của người khác ra, dập bằng nước

Trụ sạc công cộng thường có nút dừng khẩn cấp màu đỏ ở mặt trụ. Nút này ngắt điện cấp cho đầu cắm, không dập được sự cố trong pin, nên bấm xong là lùi ra xa.

Khi gọi cứu hoả, nói gì để họ tới nhanh và đúng

Địa chỉ trước tiên. Nói số nhà, tên đường hoặc ngõ, tên khu, một mốc dễ nhận như "đối diện trường học". Ở nơi mới đến, hỏi người xung quanh nếu không chắc.

Nói rõ là sự cố pin xe điện. "Có xe máy điện đang sạc ở tầng trệt bốc khói" hay "ô tô điện trong gara có khói từ gầm". Thông tin này giúp lực lượng cứu hoả chuẩn bị đúng phương án.

Nói có ai còn bên trong không. Đây là câu quan trọng nhất sau địa chỉ. Nếu đã ra đủ, nói rõ "đã ra hết".

Nói đường vào. Ngõ hẹp, xe lớn có vào được không, có cổng khoá không. Nếu được, cử một người ra đầu ngõ đón.

Câu mẫu. "Alo, nhà em ở số nhà mười hai, ngõ ba, gần chợ. Xe máy điện đang sạc ở tầng một bốc khói, có mùi khét. Nhà em bốn người đã ra ngoài hết. Ngõ nhỏ, xe lớn chỉ vào được tới đầu ngõ, em đứng ở đó đón."

Những phản xạ nên bỏ

Nhiều việc dưới đây xuất phát từ mong muốn cứu tài sản, rất dễ hiểu, nhưng đặt người làm vào chỗ nguy hiểm:

  • Dắt xe đang bốc khói ra ngoài đường cho "khỏi cháy nhà".
  • Rút pin rời đang nóng, đang bốc khói ra khỏi xe bằng tay.
  • Dội một xô nước vào bộ sạc, ổ cắm đang có điện.
  • Đứng sát quay video trong khi khói đang bốc.
  • Quay vào lấy điện thoại, giấy tờ, ví sau khi đã ra ngoài.
  • Dùng thang máy để xuống khỏi tầng có sự cố trong toà nhà.
  • Cho rằng hết khói là xong và tiến lại gần xe để kiểm tra.

Về chuyện dùng nước: hướng dẫn chung là không dội nước vào thiết bị điện đang có điện, và việc dập đám cháy pin xe là việc của lực lượng cứu hoả. Nếu muốn trang bị bình chữa cháy ở nhà, hỏi cơ quan PCCC địa phương nên dùng loại nào, đặt ở đâu và học cách dùng; bình chữa cháy hữu ích nhất với đám cháy nhỏ ban đầu ở đồ vật xung quanh, khi bạn có lối thoát ngay sau lưng.

Sau khi đã an toàn: những việc tiếp theo

Khi lực lượng cứu hoả đã xử lý xong, xe và pin vẫn có thể bốc khói trở lại trong vài giờ hay vài ngày sau. Làm theo hướng dẫn của họ về chỗ để xe, khoảng cách an toàn và ai sẽ kéo xe đi. Không tự sạc lại xe, không cắm lại bộ sạc, không dùng ổ cắm hay aptomat nhánh đó cho đến khi thợ điện có chứng chỉ kiểm.

Liên hệ đại lý ủy quyền hoặc cứu hộ của hãng xe để báo sự cố. Chụp ảnh hiện trường từ khoảng cách an toàn, ghi lại giờ, xe đang sạc hay đang đỗ, sạc bằng gì, mức pin trước đó. Những thông tin này cần khi làm việc với hãng, với bảo hiểm nhà hay bảo hiểm xe nếu có.

Cuối cùng, ngồi lại với cả nhà xem điều gì đã giúp mọi người ra ngoài nhanh, điều gì làm chậm: cửa khoá, chìa để đâu, có ai không nghe chuông. Những điều rút ra lúc này là thứ đáng giá nhất để sắp xếp lại chỗ sạc về sau.

Dấu hiệu sớm: dừng từ trước khi có khói

Phần lớn sự cố pin có báo trước một khoảng, dù ngắn. Những dấu hiệu hay được nhắc tới: vỏ pin phồng lên hoặc nắp cốp đóng không khít như trước; pin hay xe nóng bất thường khi chưa sạc hoặc vừa đi một đoạn ngắn; mùi ngọt lạ hoặc mùi hoá chất quanh xe; tiếng xì nhỏ; xe báo lỗi pin; quãng đường đi được tụt hẳn chỉ sau vài ngày.

Gặp những dấu hiệu đó, đừng sạc, đừng đưa xe vào trong nhà, để xe ở chỗ thoáng ngoài trời, xa đồ dễ cháy, và liên hệ cửa hàng ủy quyền hoặc đại lý của hãng xe. Pin phồng không phải thứ để tự mở ra xem hay mang đi "đóng lại" ở chỗ không rõ nguồn gốc.

Ví dụ giả định: anh Minh để ý nắp cốp xe máy điện của mình khó đóng hơn mọi ngày. Mở ra thấy vỏ pin hơi cong. Anh không sạc tối hôm đó, dắt xe ra góc sân ngoài trời, gọi cửa hàng ủy quyền. Kỹ thuật viên tới xem và thu pin về kiểm. Không có khói, không có lửa, chỉ là một tối đi nhờ xe đồng nghiệp. Đó là kết cục tốt nhất của một sự cố pin: được dừng lại từ lúc còn là dấu hiệu.

Câu hỏi thường gặp

Pin xe máy điện bốc khói khi đang sạc thì có nên rút sạc ra không?

Nếu đã thấy khói, ưu tiên đưa mọi người ra ngoài và gọi lực lượng cứu hoả. Chỉ ngắt aptomat khi tủ điện nằm trên đường ra và đi qua an toàn. Không lại gần pin đang bốc khói để rút phích hay tháo pin bằng tay.

Có dùng nước để dập pin xe điện đang cháy được không?

Không dội nước vào thiết bị điện đang có điện, và không tự dập đám cháy pin xe. Pin lithium sinh nhiệt từ bên trong, có thể bùng lại sau khi tưởng đã tắt. Việc dập là của lực lượng cứu hoả có trang bị và quy trình riêng.

Khi gọi cứu hoả vì xe điện bốc khói cần nói những gì?

Nói địa chỉ cụ thể kèm một mốc dễ nhận, nói rõ là pin xe điện đang sạc hay đang đỗ bốc khói, có ai còn ở bên trong không, và đường vào cho xe lớn. Nếu được, cử một người ra đầu ngõ đón.

Ô tô điện đang chạy có mùi khét thì làm gì?

Bật đèn khẩn cấp, dừng xe ở chỗ an toàn ngoài làn đường, tắt xe, mọi người xuống và đi ra xa, đứng ở đầu gió. Gọi lực lượng cứu hoả nếu thấy khói, rồi gọi cứu hộ của hãng xe. Không mở capo hay cốp để kiểm tra.

Vỏ pin xe máy điện bị phồng thì có sạc tiếp được không?

Không. Pin phồng là dấu hiệu bất thường bên trong. Ngừng sạc, không đưa vào nhà, để xe hoặc pin ở chỗ thoáng ngoài trời, xa đồ dễ cháy, và liên hệ cửa hàng ủy quyền của hãng. Không tự mở vỏ pin hay mang đi sửa ở nơi không rõ nguồn gốc.

Sau khi sự cố đã được xử lý, có sạc lại xe ngay được không?

Không. Xe và pin cần được hãng hoặc đại lý ủy quyền kiểm, còn ổ cắm, dây và aptomat nhánh sạc cần thợ điện có chứng chỉ kiểm. Xe đã gặp sự cố pin có thể bốc khói lại sau vài giờ, nên làm theo hướng dẫn của lực lượng cứu hoả về chỗ để xe.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138