SacDien.comSạc Điện
An toàn khi sạc

Sạc xe điện qua ổ cắm kéo dài, ổ chia: vì sao không nên và thay bằng cách nào

Ổ cắm kéo dài, ổ chia, dây nối, đầu chuyển khi sạc xe điện: vì sao dễ nóng, những cách tạm hay gặp và phương án thay thế khi chỗ đỗ xa ổ cắm.

A young Vietnamese woman seen from the side coils an unused extension cord into a storage box in a townhouse garage, an unbranded electric car in soft focus behind, cool morning light

Không nên sạc xe điện qua ổ cắm kéo dài, ổ chia, dây nối hay đầu chuyển tự mua. Lý do chính: sạc xe kéo một dòng điện lớn liên tục trong nhiều giờ, còn ổ kéo dài và ổ chia thêm vào mạch nhiều mối nối nhỏ, dây thường mảnh và hay bị cuộn lại, nên dễ nóng ở chỗ bạn không để ý. Sổ hướng dẫn của phần lớn xe điện và bộ sạc đều dặn cắm thẳng vào ổ cắm cố định, đúng loại.

Nếu chỗ đỗ xe cách ổ cắm quá xa, cách đúng là đổi chỗ sạc, nhờ thợ điện có chứng chỉ lắp một ổ cắm riêng hoặc bộ sạc tại đúng chỗ, hoặc tạm sạc ở chỗ khác, chứ không phải kéo thêm một sợi dây. Phần dưới giải thích vì sao, đi qua những "cách tạm" hay gặp và gợi ý câu hỏi để trao đổi với thợ.

Mỗi mối nối thêm vào là một chỗ có thể nóng

Hãy hình dung đường điện từ tủ điện tới xe như một sợi xích. Sợi xích chỉ chắc bằng mắt yếu nhất. Khi cắm thẳng cáp sạc vào ổ cắm âm tường, đường đi có một mối nối: chân phích vào ổ. Khi chen thêm ổ kéo dài, bạn có ít nhất hai mối nối thay vì một: phích ổ kéo dài vào tường và phích cáp sạc vào ổ kéo dài, cộng thêm các chỗ đấu bên trong ổ kéo dài mà bạn không nhìn thấy.

Mỗi mối nối có một chút điện trở. Với đèn bàn hay sạc điện thoại, dòng nhỏ nên không đáng kể. Với sạc xe, dòng lớn và kéo dài hàng giờ, nhiệt sinh ra ở các mối nối cộng dồn. Ổ kéo dài bán phổ thông thường được thiết kế cho đồ dùng gia đình bật tắt từng lúc, công suất ghi trên vỏ là mức tối đa trong thời gian ngắn, không phải mức chịu liên tục suốt đêm.

Thêm một yếu tố nữa là dây. Bạn không biết lõi dây bên trong ổ kéo dài to hay nhỏ, đồng thật hay pha, và không ai đo cho bạn. Dây nhỏ chịu dòng lớn trong thời gian dài sẽ ấm dần lên dọc theo cả chiều dài. Cáp sạc theo xe thì được nhà sản xuất tính cho đúng mức dòng của nó; chen ổ kéo dài vào là đặt một mắt xích không rõ nguồn gốc vào giữa.

Những cách tạm hay gặp và cách thay thế

Người mới đi xe điện thường không cố ý làm sai, chỉ là "tạm thời mấy hôm". Bảng dưới là những cách tạm hay gặp nhất, vì sao nên bỏ và nên làm gì thay.

Cách tạm hay gặpVì sao rủi roThay bằng
Ổ kéo dài từ trong nhà ra sân để sạc ô tôNhiều mối nối, dây dài nằm dưới đất bị xe cán, bị nướcỔ cắm riêng hoặc bộ sạc lắp tại chỗ đỗ, do thợ có chứng chỉ làm
Ổ kéo dài còn cuộn tròn trên ruloDây cuộn nhiều vòng giữ nhiệt, nóng dần từ bên trong cuộnKhông dùng rulo cho sạc xe; chuyển chỗ sạc gần ổ cố định
Ổ chia ba cắm cùng bộ sạc xe máy với nồi cơm, ấm siêu tốcCộng dồn tải trên một ổ, một phíchCắm bộ sạc xe vào một ổ riêng, không chung với đồ công suất lớn
Dây kéo từ tầng trên xuống chỗ để xeDây treo qua cửa sổ, ban công, bị kẹp, bị mưaHỏi chủ nhà hoặc ban quản lý về chỗ sạc đúng; không kéo dây
Đầu chuyển, cáp nối mua trôi nổi để sạc ở trụ hoặc ổ khác loạiKhông rõ chịu dòng bao nhiêu, có thể bỏ qua chức năng an toànChỉ dùng phụ kiện do hãng xe hoặc đại lý ủy quyền cung cấp đúng mẫu xe
Cắm ổ kéo dài vào một ổ kéo dài khác cho đủ xaMối nối nhân đôi, tải dồn vào ổ đầu tiênKhông nối tiếp; đổi phương án chỗ sạc

Một vài loại ổ kéo dài có công tắc, đèn báo, cầu chì nhỏ trông có vẻ "an toàn hơn". Những bộ phận đó bảo vệ khi quá tải đột ngột, không giải quyết chuyện nóng dần do dòng lớn kéo dài. Đừng coi chúng là lý do để dùng cho sạc xe.

Chỗ đỗ xe xa ổ cắm thì làm gì

Đây là tình huống khiến nhiều người phải dùng ổ kéo dài. Trước khi nghĩ tới lắp đặt, hãy xem lại bố trí: có thể đổi chỗ đỗ hay hướng đỗ để cổng sạc gần ổ cố định hơn không, có thể sạc vào khung giờ xe đỗ ở chỗ khác gần ổ hơn không. Với xe máy điện dùng pin rời, phương án thường gọn nhất là mang pin vào chỗ sạc đã được sắp xếp trong nhà, đúng hướng dẫn của hãng, không cần kéo dây ra xe.

Nếu vẫn cần sạc tại chỗ đỗ, hãy mời thợ điện có chứng chỉ khảo sát. Thợ sẽ xem tủ điện, đường dây, khoảng cách và cho biết nên lắp ổ cắm riêng có aptomat chống rò riêng, hay lắp bộ sạc treo tường. Đây là việc làm một lần, có người chịu trách nhiệm, thay cho một sợi dây nằm dưới đất mỗi tối.

Ở nhà thuê, căn hộ chung cư hay dãy trọ, chuyện lắp thêm ổ cắm liên quan tới chủ nhà, ban quản lý và nội quy toà nhà. Việc thoả thuận ấy có cách làm riêng; ở đây chỉ cần nhớ: không tự kéo dây, kể cả "tạm mấy hôm" trong lúc chờ trả lời. Trong thời gian đó, trạm sạc công cộng, chỗ sạc ở nơi làm hay tủ đổi pin là những lựa chọn an toàn hơn.

Trao đổi với thợ: câu hỏi nên đặt

"Nhánh điện này có chịu được sạc liên tục vài giờ không?" Câu hỏi mở đầu giúp thợ kiểm từ tủ điện ra, thay vì chỉ thay một cái ổ.

"Nên lắp ổ cắm riêng hay bộ sạc treo tường cho nhu cầu của nhà em?" Kể rõ bạn đi bao nhiêu mỗi ngày, xe là xe máy hay ô tô, đỗ trong nhà hay ngoài sân. Thợ có thông tin sẽ tư vấn phương án vừa đủ.

"Có cần aptomat chống rò riêng cho chỗ sạc không?" Phần lớn hướng dẫn lắp đặt khuyến nghị có. Hỏi để biết nhà mình đã có hay cần thêm.

"Vị trí này có bị nước mưa, xe cán dây hay trẻ con với tới không?" Chỗ đặt ổ hay bộ sạc cần tính tới mưa, lối đi, độ cao. Thợ đứng tại chỗ sẽ nhìn ra những điều này.

"Lắp xong anh ghi giúp em đã làm những gì và đo kiểm ra sao?" Giữ ghi chép đó cùng hoá đơn và sổ hướng dẫn xe. Lần sau cần kiểm lại, người khác cũng biết đường dây được làm thế nào.

Nhìn lại góc sạc nhà mình trong năm phút

Nếu đang sạc ở nhà, hãy đi xem lại một lượt với danh sách này. Mục nào không đạt thì ghi lại để trao đổi với thợ hoặc đổi thói quen:

  • Cáp sạc hoặc phích bộ sạc cắm thẳng vào ổ cố định trên tường, không qua ổ kéo dài, ổ chia.
  • Ổ đó không đồng thời cấp điện cho máy bơm, bình nóng lạnh, bếp điện hay máy giặt.
  • Không có dây nối nằm ngang lối đi, dưới bánh xe, dưới thảm hay qua khe cửa.
  • Không có đầu chuyển, cáp nối không rõ nguồn gốc trong cốp xe hay trong hộp đồ.
  • Ổ cắm không lỏng, không đổi màu, phích cắm vào thấy chặt.
  • Người trong nhà đều biết ổ đó dành cho sạc xe, không cắm thêm gì vào.

Nếu cả nhà đang dùng ổ kéo dài chỉ vì quen tay, cách đổi thói quen dễ nhất là cất hẳn nó đi khỏi khu để xe. Không có sẵn trong tầm tay, người ta sẽ không dùng.

Hiểu lầm hay gặp về ổ kéo dài và sạc xe

"Ổ ghi công suất lớn hơn bộ sạc là dùng được." Con số trên vỏ thường là mức tối đa cho tải ngắn. Sạc xe là tải liên tục nhiều giờ, điều quyết định là các mối nối và lõi dây có giữ được nhiệt độ ổn định suốt thời gian đó hay không, và con số trên vỏ không nói được chuyện ấy.

"Xe máy điện sạc nhẹ, ổ nào cũng được." Bộ sạc xe máy điện kéo dòng nhỏ hơn ô tô, nhưng vẫn chạy liên tục vài giờ, thường vào ban đêm khi cả nhà ngủ. Ổ chia cắm chung với nồi cơm, ấm siêu tốc hay máy sưởi là cộng dồn tải lên một phích.

"Dùng mấy tháng không sao tức là ổn." Mối nối xấu đi dần theo từng lần nóng lên và nguội đi. Việc chưa có chuyện gì không nói lên được tình trạng bên trong ổ. Nên để ý phích có lỏng, ổ có đổi màu, có ấm hơn trước không.

"Dây nối dài có lõi đồng to là an toàn như dây trong tường." Ngoài lõi dây, còn có lớp vỏ bị cán, bị kẹp cửa, bị nước, và các mối nối ở hai đầu. Dây đi trong tường được bảo vệ và cố định, dây nằm dưới đất thì không.

Câu chuyện giả định: sợi dây ngang sân nhà chị Hà

Nhà chị Hà ở nhà phố, ô tô điện đỗ ở sân trước, ổ cắm gần nhất nằm trong phòng khách. Mấy tuần đầu, chị kéo ổ kéo dài từ phòng khách qua khe cửa ra sân, cắm cáp sạc theo xe vào. Một tối mưa, chị thấy đoạn dây qua khe cửa bị kẹp dẹt, phích nối ở giữa sân nằm trong vệt nước. Không có chuyện gì xảy ra, nhưng chị thấy không yên.

Chị mời thợ điện có chứng chỉ tới xem. Thợ cho biết đường dây phòng khách đã dùng chung cho nhiều thiết bị, và đề xuất lắp một ổ cắm riêng có aptomat chống rò riêng, đặt ở tường sân dưới mái hiên, độ cao vừa đủ để nước không tạt. Chị hỏi thêm về bộ sạc treo tường; thợ phân tích theo quãng đường chị đi mỗi ngày và để chị tự chọn.

Sau khi lắp, chị xin thợ ghi lại những gì đã làm, cất ổ kéo dài vào kho. Điều chị nói lại với bạn bè: thứ làm chị lo không phải là một lần cháy nổ nào cả, mà là cảm giác mỗi tối phải nhìn sợi dây ngang sân và tự hỏi hôm nay có ổn không.

Câu hỏi thường gặp

Ổ cắm kéo dài loại tốt, dây to có dùng để sạc xe máy điện được không?

Vẫn không nên. Dù dây to, ổ kéo dài vẫn thêm mối nối vào mạch và thường được thiết kế cho đồ dùng bật tắt từng lúc. Sổ hướng dẫn của phần lớn xe và bộ sạc dặn cắm thẳng vào ổ cố định. Nếu ổ ở xa, hãy sắp xếp lại chỗ sạc hoặc nhờ thợ lắp ổ riêng.

Dùng ổ kéo dài một lúc ngắn để sạc thêm chút pin có sao không?

Rủi ro nhỏ hơn so với sạc cả đêm, nhưng thói quen "một lúc" rất dễ thành thường xuyên. Nếu chỉ cần thêm ít pin, trạm sạc công cộng, chỗ sạc ở nơi làm hay sạc pin rời ở chỗ đã sắp xếp đúng là phương án an toàn hơn.

Đầu chuyển cho phép cắm sạc ô tô điện vào ổ khác loại có dùng được không?

Chỉ dùng phụ kiện do hãng xe hoặc đại lý ủy quyền cung cấp đúng cho mẫu xe của bạn. Đầu chuyển trôi nổi không rõ chịu được dòng bao nhiêu, có thể bỏ qua những chức năng an toàn mà trụ và xe dựa vào để quyết định có đóng điện hay không.

Ổ kéo dài có cầu chì và công tắc thì có an toàn hơn cho sạc xe không?

Cầu chì và công tắc bảo vệ khi quá tải đột ngột hoặc chập, không giải quyết chuyện nóng dần ở mối nối khi dòng lớn chạy liên tục nhiều giờ. Vì vậy chúng không biến ổ kéo dài thành thiết bị phù hợp để sạc xe.

Nhà thuê không có ổ gần chỗ để xe thì làm sao?

Không tự kéo dây hay khoan tường. Hỏi chủ nhà về việc lắp ổ cắm riêng do thợ có chứng chỉ làm, thoả thuận rõ chi phí và tiền điện. Trong lúc chờ, dùng trạm sạc công cộng, chỗ sạc ở nơi làm, hoặc sạc pin rời của xe máy điện ở chỗ được chủ nhà đồng ý.

Làm sao biết ổ cắm nhà mình có phù hợp để sạc xe điện không?

Nhìn bằng mắt chỉ biết được ổ có lỏng, có đổi màu hay không. Còn ổ, dây phía sau và aptomat có chịu được sạc liên tục hay không thì cần thợ điện có chứng chỉ kiểm. Hãy kể cho thợ loại xe, cách sạc và thời gian sạc mỗi ngày.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138