SacDien.comSạc Điện
Pin và thói quen sạc

Xe mình dùng pin LFP hay NMC: cách tra ra loại pin và thói quen sạc đi kèm

Hai loại pin phổ biến trên xe điện cần thói quen sạc khác nhau: một loại khuyên sạc đầy định kỳ, loại kia khuyên dừng sớm. Cách tra xe mình dùng loại nào và sạc cho hợp.

A Vietnamese woman seen from the side reads an open notebook with blank pages on the hood of a small unbranded electric car in a bright home garage, afternoon light, calm teal palette

Muốn biết xe của mình dùng pin LFP (lithium sắt phốt phát) hay NMC (loại có niken, mangan, coban), cách chắc nhất là đọc thông số kỹ thuật trong sổ hướng dẫn hoặc giấy tờ đi kèm xe, xem lời khuyên về mức sạc hằng ngày trong ứng dụng của hãng, hoặc hỏi thẳng đại lý ủy quyền. Biết rồi thì thói quen sạc khá đơn giản: xe dùng LFP thường được khuyên sạc lên 100% thoải mái và sạc đầy ít nhất mỗi tuần một lần; xe dùng NMC thường được khuyên đặt giới hạn hằng ngày khoảng 80–90% và chỉ sạc đầy khi cần đi xa.

Hai loại pin này khác nhau ở hoá học bên trong, kéo theo khác nhau về cách chịu mức đầy, cách hiện số phần trăm và cách phản ứng với lạnh. Phần dưới không đi vào chuyện loại nào tốt hơn hay nên chọn xe nào, mà chỉ giúp bạn, khi đã có xe, sạc đúng cho loại pin mình đang có.

Tra loại pin của xe: thứ tự từ dễ đến chắc

Không cần tháo gì. Phần lớn trường hợp tra được trong mười phút.

  1. Mở sổ hướng dẫn, tìm phần thông số kỹ thuật, dòng "loại pin", "hoá học pin" hoặc "loại tế bào". Có thể ghi thẳng LFP, lithium sắt phốt phát, NMC, NCM hay lithium niken.
  2. Nếu sổ không ghi, xem mục cài đặt sạc trên màn hình xe hoặc trong ứng dụng của hãng. Xe dùng LFP thường hiện lời khuyên kiểu "sạc lên 100% ít nhất mỗi tuần một lần"; xe dùng NMC thường gợi ý giới hạn hằng ngày dưới 100%.
  3. Xem giấy tờ đăng kiểm, phiếu thông số, tài liệu bán hàng đi kèm khi nhận xe. Một số giấy tờ ghi dung lượng pin và loại pin.
  4. Hỏi đại lý ủy quyền, đọc số khung của xe để họ tra đúng phiên bản. Cùng một mẫu xe có thể có hai phiên bản dùng hai loại pin khác nhau, nên đừng dựa vào lời ai đó đi cùng mẫu.
  5. Ghi lại kết quả vào ghi chú điện thoại cùng chỗ bạn lưu các thông tin xe khác, để lần sau khỏi phải tra lại.

Với xe máy điện, phần lớn dùng pin lithium nói chung, một số dùng ắc quy chì. Thông tin loại pin thường in trên vỏ pin, trong sổ hướng dẫn, hoặc hỏi cửa hàng nơi mua. Cách sạc của ắc quy chì khác hẳn hai loại trên và có lời khuyên riêng.

Khác nhau ở chỗ nào khi sạc

Bảng so ở mức nguyên lý chung. Lời khuyên chính xác cho xe của bạn vẫn là sổ hướng dẫn.

ĐiểmPin LFPPin NMC
Chịu mức 100%Chịu khá tốt, nằm ở mức đầy ít bị mỏi hơnNằm lâu ở mức đầy dễ mỏi hơn, nhất là khi nóng
Lời khuyên hằng ngày thường gặpSạc lên 100% đượcGiới hạn khoảng 80–90%
Sạc đầy định kỳThường được khuyên, để hệ thống tính lại phần trămChỉ khi cần đi xa
Đồng hồ phần trămDễ lệch nếu lâu không sạc đầy, vì điện áp phẳng ở khoảng giữaÍt lệch hơn ở khoảng giữa
Khi trời lạnhNhận điện chậm hơn rõ rệt, quãng đường hụt nhiều hơnCũng chậm nhưng thường ít hơn
Mật độ năng lượngThấp hơn, cùng dung lượng thì nặng hơnCao hơn

Đọc bảng theo hàng, không theo cột: mỗi hàng là một câu hỏi bạn sẽ gặp khi dùng xe, và câu trả lời phụ thuộc vào cột của loại pin xe bạn đang có. Hàng cuối không ảnh hưởng gì tới cách bạn sạc, nhưng giải thích vì sao hai loại cùng tồn tại: mỗi loại có điểm mạnh riêng và hãng chọn theo mục đích của từng mẫu xe.

Nếu xe dùng pin LFP: sạc đầy không phải chuyện cần tránh

Người mới hay đọc đâu đó lời khuyên "đừng sạc đầy" rồi đặt giới hạn 80% cho xe dùng LFP. Với loại pin này, lời khuyên đó không có lợi nhiều mà lại có hại một chút: đồng hồ phần trăm dễ báo lệch dần, tới lúc cần lại không biết thật sự còn bao nhiêu.

Lý do kỹ thuật: điện áp của pin LFP gần như phẳng trong khoảng rộng ở giữa, nên hệ thống quản lý pin không đoán được mức pin chỉ bằng cách đọc điện áp. Nó cần thỉnh thoảng chạm mốc đầy để "đặt lại số". Đó là lý do nhiều hãng khuyên sạc đầy ít nhất mỗi tuần một lần.

Thói quen gợi ý cho xe dùng LFP, nếu sổ hướng dẫn không nói khác: sạc ở nhà lên 100% mỗi lần hoặc ít nhất mỗi tuần một lần, ưu tiên sạc AC cho lần sạc đầy; để xe tự dừng, không cần rút sớm; tránh để xe nằm cạn nhiều ngày. Pin LFP vẫn không thích nóng, nên đỗ xe ở chỗ râm khi có thể.

Mùa rét, xe dùng LFP sẽ thấy rõ hơn chuyện sạc chậm và quãng đường hụt. Sạc ngay khi vừa chạy về lúc pin còn ấm và dùng chức năng làm ấm pin nếu xe có là hai việc đáng làm.

Nếu bạn chỉ sạc ở trạm công cộng và hiếm khi sạc đầy, hãy dành một lần mỗi tuần hoặc mỗi hai tuần để sạc lên 100% ở trụ AC, ví dụ trong lúc đi làm hay đi chợ ở nơi có trụ AC. Đoạn cuối ở trụ DC thường rất chậm, nên đó không phải chỗ hợp lý để làm việc này.

Nếu xe dùng pin NMC: đặt giới hạn hằng ngày

Với pin NMC, lời khuyên phổ biến của các hãng là đặt mức sạc hằng ngày dưới 100%, thường quanh 80–90%, và chỉ sạc đầy khi chuẩn bị đi xa. Điều cần tránh là để xe nằm nhiều giờ ở 100%, nhất là đỗ ngoài nắng.

Thói quen gợi ý: đặt giới hạn hằng ngày một lần trên xe hoặc trong ứng dụng; khi cần đi xa thì nâng lên 100% và canh cho đầy sát giờ đi; sạc lại khi còn khoảng 20–30%; ở trạm sạc nhanh dừng quanh 80% nếu không cần thêm.

Với loại pin này, không cần sạc đầy định kỳ để hiệu chỉnh như LFP. Nếu đồng hồ có lúc báo lệch, một lần sạc đầy và để xe nghỉ thường là đủ.

Vì loại pin này nhạy với nhiệt hơn khi ở mức cao, kết hợp hai việc sẽ có lợi rõ nhất: đặt giới hạn hằng ngày, và đặt giờ khởi hành để pin vừa sạc xong lúc bạn đi. Như vậy pin không phải nằm ở mức cao trong những giờ nóng nhất, cũng không phải chờ cả đêm ở mức đó.

Một điểm hay nhầm: trên một số xe dùng NMC, màn hình cho đặt giới hạn tới 100% mà không cảnh báo gì. Không cảnh báo không có nghĩa là hãng khuyên để 100% hằng ngày. Đọc sổ hướng dẫn mục sạc để biết hãng khuyên mức nào.

Bốn hiểu lầm khi nói về hai loại pin

"Pin LFP không bao giờ mỏi, sạc kiểu gì cũng được." LFP chịu mức đầy tốt hơn, nhưng vẫn mỏi theo năm, vẫn không thích nóng, vẫn không nên để cạn nhiều ngày. Sạc thoải mái hơn không có nghĩa là bỏ mặc.

"Pin NMC thì tuyệt đối không được sạc đầy." Sạc đầy trước chuyến đi xa là việc bình thường và được hãng khuyên. Điều cần tránh là nằm lâu ở mức đầy, không phải chạm tới mức đầy.

"Loại pin nào tốt hơn thì sạc theo kiểu loại đó." Không có cách sạc chung "tốt nhất". Mỗi loại có cách riêng. Áp cách của loại này sang loại kia là nguồn gốc của phần lớn những lần đồng hồ báo lệch hay pin bị đối xử không cần thiết.

"Nhìn quãng đường công bố là biết loại pin." Không suy ra được. Quãng đường phụ thuộc dung lượng, trọng lượng xe, khí động học và nhiều thứ khác. Tra loại pin bằng giấy tờ hoặc đại lý, đừng đoán.

Bảng tra nhanh theo tình huống

Khi đã biết loại pin, đây là cách xử lý các tình huống hay gặp. Các mức phần trăm là ví dụ giả định.

Tình huốngXe dùng LFPXe dùng NMC
Sạc ở nhà mỗi tốiSạc lên 100% đượcĐặt giới hạn khoảng 80%
Đi xa sáng maiSạc đầy như mọi khiNâng lên 100%, canh đầy sát giờ đi
Ở trạm DC, đang đi xaDừng quanh 80% cho nhanhDừng quanh 80% cho nhanh
Đi vắng một thángĐể khoảng 50–60% hoặc theo sổĐể khoảng 50–60% hoặc theo sổ
Đồng hồ báo lệchSạc đầy bằng AC, để nghỉ, lặp lại mỗi tuầnSạc đầy một lần, để nghỉ
Đợt rét đậmSạc ngay khi về, làm ấm pin trước khi sạc nhanhNhư LFP, thường đỡ hơn một chút

Hai hàng giữa giống nhau ở cả hai cột là có lý do: đi vắng lâu và sạc nhanh khi đi xa là những tình huống mà hai loại pin được đối xử gần như nhau.

Anh Minh đổi xe, đổi thói quen

Anh Minh dùng một chiếc ô tô điện vài năm, quen đặt giới hạn 80% vì xe cũ dùng pin NMC. Khi đổi sang xe khác, anh giữ nguyên thói quen. Vài tháng sau, đồng hồ bắt đầu có những cú nhảy khó hiểu. Đại lý hỏi lại cách sạc, rồi giải thích xe mới dùng LFP, và chỉ cho anh dòng khuyến nghị sạc đầy mỗi tuần nằm ngay trong menu sạc mà anh chưa từng để ý.

Chuyện của anh khá điển hình: thói quen đúng với xe này lại không hợp với xe kia. Khi đổi xe, dù cùng hãng hay khác hãng, đọc lại mục sạc trong sổ hướng dẫn mới là việc nên làm đầu tiên, trước cả việc đặt lịch sạc.

Một chi tiết nữa anh học được: khi hỏi đại lý, đọc số khung xe để họ tra đúng phiên bản, thay vì hỏi chung "mẫu xe này dùng pin gì". Cùng tên mẫu, khác phiên bản, có thể khác loại pin.

Sau lần đó, anh dán một mẩu giấy nhỏ ghi loại pin và mức sạc hằng ngày hãng khuyên vào mặt trong nắp hộc đồ, để vợ anh, người cũng hay lái xe, biết mà không phải hỏi. Trong một nhà có hai người cùng lái, hai thói quen sạc khác nhau là chuyện rất hay gặp, và chỉ cần một dòng ghi chú là thống nhất được.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết ô tô điện của mình dùng pin LFP hay NMC?

Xem thông số kỹ thuật trong sổ hướng dẫn, mục cài đặt sạc trên xe hoặc trong ứng dụng của hãng, hoặc hỏi đại lý ủy quyền và đọc số khung để họ tra đúng phiên bản. Cùng một mẫu xe có thể có phiên bản dùng loại pin khác nhau.

Xe dùng pin LFP có nên sạc đầy 100% mỗi ngày không?

Thường là được, và nhiều hãng còn khuyên sạc đầy ít nhất mỗi tuần một lần để hệ thống tính lại phần trăm. Vẫn nên đọc sổ hướng dẫn để làm theo đúng khuyến nghị của hãng cho xe của bạn.

Xe dùng pin NMC nên đặt giới hạn sạc bao nhiêu?

Lời khuyên phổ biến là khoảng 80–90% cho nhu cầu hằng ngày và chỉ sạc đầy khi đi xa. Mức chính xác tuỳ quãng đường bạn chạy và khuyến nghị trong sổ hướng dẫn của xe.

Vì sao xe dùng pin LFP hay báo phần trăm không chính xác?

Điện áp của pin LFP gần như không đổi ở khoảng giữa nên hệ thống khó đoán mức pin. Nếu lâu không sạc đầy, sai số cộng dồn. Sạc đầy định kỳ bằng sạc AC thường giải quyết được.

Xe máy điện có phân biệt LFP và NMC như ô tô điện không?

Có xe máy điện dùng các loại pin lithium khác nhau, nhưng nhiều xe không ghi rõ và không có cài đặt giới hạn sạc. Xem vỏ pin, sổ hướng dẫn, hỏi cửa hàng. Xe dùng ắc quy chì thì có cách sạc riêng.

Đổi sang xe mới có cần đổi thói quen sạc không?

Nên đọc lại mục sạc trong sổ hướng dẫn của xe mới trước khi giữ thói quen cũ. Xe cũ dùng NMC, xe mới dùng LFP hoặc ngược lại thì lời khuyên về mức sạc hằng ngày có thể khác hẳn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138