SacDien.comSạc Điện
Pin và thói quen sạc

Vừa chạy xa về có nên cắm sạc ngay: pin nóng, xe đỗ nắng và lúc nào sạc là hợp

Cắm sạc ô tô điện ngay khi vừa chạy xa về thường không sao vì xe tự làm mát pin. Xe máy điện pin rời thì nên chờ pin nguội. Cách nhận biết pin đang nóng và chọn lúc cắm.

A Vietnamese man in a short sleeve shirt seen from behind sets a removable scooter battery on a shaded tiled floor of a townhouse doorway, bright midday sun outside, warm tones

Với ô tô điện có hệ thống làm mát pin, vừa chạy xa về cắm sạc ngay thường không sao: xe sẽ tự chạy quạt, bơm chất làm mát và giảm công suất sạc cho tới khi pin về nhiệt độ phù hợp. Với xe máy điện và xe đạp điện, đặc biệt loại pin rời không có làm mát chủ động, nên để pin nghỉ ở chỗ thoáng mát chừng ba mươi phút đến một tiếng cho nguội bớt rồi mới cắm. Nếu pin nóng tới mức cầm thấy khó chịu, có mùi lạ hay phồng, không sạc và gọi người có chuyên môn.

Lý do là pin vừa làm việc nặng đã ấm lên, sạc thêm sẽ sinh thêm nhiệt. Ô tô điện có hệ thống lo việc này, xe máy điện phổ thông thì không. Phần dưới giúp bạn biết xe mình thuộc loại nào, nhận ra pin đang nóng, chọn lúc và chỗ cắm, và xử lý chuyện xe đỗ ngoài nắng cả buổi rồi mới sạc.

Vì sao pin nóng lên sau một quãng đường dài

Mỗi khi xe tăng tốc, leo dốc hay chạy nhanh lâu, pin phải xả ra dòng điện lớn. Dòng lớn đi qua các tế bào pin sinh nhiệt, giống như dây điện ấm lên khi tải nặng. Trời nắng, mặt đường nóng, chở nặng, càng làm pin ấm thêm. Một chuyến chạy quãng dài giữa trưa có thể đưa pin lên nhiệt độ cao hơn hẳn lúc sáng.

Pin lithium làm việc thoải mái nhất ở khoảng nhiệt độ dễ chịu với con người. Ở nhiệt độ cao, các phản ứng phụ bên trong chạy nhanh hơn, pin mỏi nhanh hơn. Sạc thêm khi pin đang nóng là cộng thêm một nguồn nhiệt nữa. Một lần thì không sao, nhưng nếu đó là thói quen hằng ngày, đặc biệt với xe không có làm mát, thì là thứ nên tránh.

Chạy chậm trong phố thường không làm pin nóng đáng kể. Cái cần để ý là sau những quãng chạy nhanh lâu, leo đèo, chở nặng, hoặc chạy giữa trưa hè.

Xe của bạn tự lo được tới đâu

Cách xử lý khác nhau tuỳ xe có hệ thống làm mát pin hay không. Thông tin này có trong sổ hướng dẫn hoặc hỏi đại lý.

Loại xeLàm mát pinVừa chạy xa về thì
Ô tô điện có làm mát bằng chất lỏngCó, tự độngCắm sạc ngay được; xe tự làm mát và tự giới hạn công suất. Nghe quạt chạy là bình thường
Ô tô điện làm mát bằng không khíCó nhưng yếu hơnNên đỗ ở chỗ râm, chờ một lúc nếu vừa chạy rất nặng
Xe máy điện pin gắn trong xeThường khôngĐể xe ở chỗ thoáng mát khoảng nửa tiếng đến một tiếng rồi cắm
Xe máy điện, xe đạp điện pin rờiKhôngTháo pin mang vào chỗ mát, đặt trên nền cứng, chờ nguội rồi sạc
Xe dùng ắc quy chìKhôngChờ nguội rồi sạc, nhưng đừng để qua đêm không sạc

Với ô tô điện, khi cắm sạc ngay lúc pin nóng, bạn có thể thấy công suất sạc thấp hơn bình thường hoặc nghe quạt kêu to ở đầu xe. Đó là hệ thống đang làm việc, không phải lỗi. Nếu xe báo lỗi nhiệt độ pin trên màn hình và dừng sạc, rút sạc, đỗ xe ở chỗ thoáng và liên hệ đại lý ủy quyền.

Các bước khi về tới nhà với pin xe máy điện đang ấm

Đây là thứ tự đơn giản cho xe máy điện và xe đạp điện, loại không có làm mát chủ động.

  1. Đỗ xe ở chỗ râm, thoáng, không sát vách tường nóng hay ngay cạnh đồ dễ cháy.
  2. Nếu pin rời, tháo pin ra, đặt trên nền gạch hoặc nền xi măng ở chỗ mát, không đặt trên đệm, sofa, chăn hay trong tủ kín.
  3. Chạm mu bàn tay lên vỏ pin. Ấm nhẹ như cốc nước nguội là bình thường. Nóng tới mức không giữ tay lâu được là cần chờ lâu hơn.
  4. Chờ khoảng ba mươi phút đến một tiếng, tuỳ trời và quãng đã chạy, rồi mới cắm sạc bằng đúng bộ sạc theo xe.
  5. Cắm sạc ở ổ cắm cố định, không qua ổ kéo dài, ở chỗ có người qua lại để nghe thấy bất thường.
  6. Trong mười phút đầu, liếc qua bộ sạc và pin một lần. Bộ sạc ấm là bình thường; có mùi khét, tiếng xèo, đèn báo lỗi thì rút sạc ngay nếu an toàn.

Dấu hiệu phải dừng, không sạc thêm: vỏ pin phồng, nứt, biến dạng; có mùi hoá chất lạ; pin nóng lên dù không sạc và không chạy. Khi đó đưa pin ra chỗ thoáng, xa đồ dễ cháy và xa người nếu làm được an toàn, rồi gọi kỹ thuật viên. Nếu có khói hoặc lửa, ra ngoài và gọi lực lượng cứu hoả.

Xe đỗ ngoài nắng cả buổi rồi mới sạc

Tình huống hay gặp là xe đỗ ngoài sân nắng từ trưa tới chiều, tối về mới cắm. Pin lúc đó đã nóng lên vì nắng chứ không phải vì chạy. Với ô tô điện, xe vẫn sẽ tự lo, nhưng sẽ tốn thêm điện để làm mát và sạc chậm lúc đầu. Nếu có thể, đỗ xe vào chỗ râm hoặc trong nhà trước một lúc, hoặc chờ sau khi trời tắt nắng mới bắt đầu sạc.

Một cách dễ là đặt giờ sạc bắt đầu vào buổi tối muộn. Tới lúc đó pin đã nguội theo nhiệt độ không khí, sạc nhẹ nhàng hơn. Nhiều nhà còn có lợi về tiền điện nếu bên bán điện có giá khác nhau theo giờ, việc này xem hoá đơn và biểu giá hiện hành.

Với xe máy điện để ngoài nắng, pin gắn trong cốp có thể nóng hơn bạn tưởng. Mở yên xe ra cho thoáng, đẩy xe vào bóng râm và chờ một lúc. Đừng cắm sạc ngay khi vừa dắt xe từ bãi nắng vào. Với pin rời, cất pin trong nhà thay vì để trong cốp xe đỗ nắng cả ngày.

Ngược lại, cũng đừng đưa pin đang nóng vào phòng máy lạnh rồi bật lạnh hết cỡ cho nhanh nguội, hay đặt cạnh quạt phả hơi nước. Để nguội tự nhiên ở chỗ thoáng là đủ.

Chọn chỗ đặt pin chờ nguội và chỗ cắm sạc

Chỗ để pin chờ nguội và chỗ cắm sạc nên là một, để khỏi phải xách pin qua lại nhiều lần. Một góc hiên, gara, nhà để xe ở tầng trệt, nền gạch hoặc xi măng, có mái che mưa nắng, thoáng gió, gần ổ cắm cố định là lý tưởng. Tránh gầm cầu thang là lối thoát duy nhất, tránh cạnh bình gas, can xăng, đống thùng giấy, rèm vải.

Nếu ở chung cư hay nhà trọ, nơi được phép sạc thường do ban quản lý hoặc chủ nhà quy định. Tuân theo quy định đó, và nếu chỗ sạc chung đang nắng gắt hay bí bách, nói với người quản lý thay vì tự mang pin lên phòng. Câu nói mẫu: "Chỗ sạc ở hầm buổi chiều nóng quá, pin em vừa chạy về thường phải chờ nguội, bên mình có góc nào thoáng hơn để mọi người đặt pin chờ không ạ?"

Với ô tô điện sạc ở nhà, chỗ đỗ có mái che giúp pin không bị nắng nung thêm. Nếu đỗ ngoài trời, quay đầu xe sao cho cổng sạc không hứng nước mưa trực tiếp và cáp sạc không nằm vắt ngang lối đi.

Trời mát, trời lạnh thì có cần chờ không

Ngược với mùa nóng, những ngày trời lạnh, chạy về pin thường chỉ ấm vừa phải, thậm chí còn ở đúng nhiệt độ thích hợp nhất để sạc. Lúc này cắm ngay lại có lợi: pin đang ấm nhận điện tốt hơn so với để nguội hẳn qua đêm rồi sáng mới cắm. Với ô tô điện, nhiều người ở vùng lạnh tận dụng điều này bằng cách sạc ngay khi vừa về.

Vì vậy câu hỏi "vừa chạy về có nên sạc ngay không" không có một câu trả lời cho mọi mùa. Mùa nóng, chạy nặng, pin rời không làm mát: chờ. Trời mát, chạy nhẹ, ô tô có làm mát: cắm ngay được. Thước đo cuối cùng vẫn là cảm giác ở mu bàn tay với pin rời, và cảnh báo trên màn hình với ô tô điện. Khi còn phân vân, chờ thêm mười lăm phút gần như không mất gì, còn quen tay cắm vội lúc pin đang nóng mỗi ngày thì lâu dần mới thấy cái giá.

Bốn cái sai dễ mắc

Dội nước hay chườm khăn ướt cho pin "mau nguội". Nước và pin, bộ sạc, đầu cắm không đi chung với nhau. Pin chỉ cần chỗ thoáng mát và thời gian. Đừng xịt nước rửa xe vào cụm pin vừa chạy xong cho nhanh.

Mang pin nóng lên phòng ngủ sạc cho tiện. Pin vừa chạy nặng, sạc tiếp, ở trong phòng kín có người ngủ là tổ hợp nên tránh. Chỗ sạc nên là nơi thoáng, có lối ra, ngoài giờ ngủ hoặc có người thức.

Rút pin ra khỏi xe khi xe vẫn đang bật. Muốn tháo pin rời để chờ nguội thì tắt xe hẳn, rút chìa hoặc tắt nguồn theo đúng sổ hướng dẫn rồi mới tháo. Tháo khi xe còn bật có thể làm hỏng đầu nối hoặc làm xe báo lỗi.

Tưởng quạt ô tô điện kêu to là xe hỏng. Khi sạc ngay sau chuyến dài hoặc trời nóng, quạt và bơm làm mát chạy mạnh là bình thường. Chỉ đáng lo khi xe báo lỗi trên màn hình, sạc tự dừng, hoặc có mùi lạ.

Chú Tư sau chuyến về quê

Chú Tư đi xe máy điện về quê khoảng sáu chục cây số trong một buổi sáng nắng. Tới nơi pin còn khoảng một phần tư. Thói quen ở nhà của chú là về là cắm, nhưng lần này chú để ý vỏ pin rời ấm hơn hẳn mọi khi.

Chú tháo pin ra, đặt trên nền gạch ở hiên sau chỗ có bóng cây, đi tắm và ăn cơm. Gần một tiếng sau chạm tay thấy pin chỉ còn hơi ấm, chú mới cắm sạc bằng bộ sạc theo xe vào ổ cắm trong bếp, nơi mọi người qua lại. Chú nhờ đứa cháu canh giúp và rút khi đèn báo đầy.

Không có gì phức tạp: nghỉ một chút, sạc ở chỗ có người. Chính những chuyến như thế, khi người ta mệt và muốn xong việc cho nhanh, là lúc dễ bỏ qua bước chờ nguội nhất.

Câu hỏi thường gặp

Ô tô điện vừa chạy cao tốc xong cắm sạc nhanh ngay có sao không?

Thường không sao với xe có làm mát pin bằng chất lỏng. Xe sẽ tự làm mát và điều chỉnh công suất. Bạn có thể thấy tốc độ sạc thấp hơn lúc đầu và nghe quạt kêu, đó là bình thường.

Pin xe máy điện nóng bao nhiêu thì không nên sạc?

Không cần đo chính xác. Nếu chạm mu bàn tay vào vỏ pin mà không giữ được lâu thì chờ thêm. Nếu pin nóng lên dù không chạy không sạc, có mùi lạ hay phồng, không sạc và gọi người có chuyên môn.

Có nên làm nguội pin bằng quạt hoặc máy lạnh không?

Để pin ở chỗ thoáng mát tự nguội là đủ. Không dội nước, không chườm khăn ướt, không đặt cạnh quạt hơi nước. Đưa vào phòng máy lạnh cũng không cần thiết và dễ đọng hơi ẩm khi mang ra ngoài.

Xe đỗ nắng cả chiều thì tối nên sạc lúc nào?

Nên chờ sau khi trời tắt nắng, hoặc đặt giờ sạc bắt đầu muộn hơn trong buổi tối. Lúc đó pin đã nguội theo không khí, sạc nhẹ nhàng hơn và xe ô tô điện cũng không phải tốn điện làm mát.

Vì sao sạc ngay sau khi chạy thì tốc độ sạc thấp hơn bình thường?

Hệ thống quản lý pin thấy pin đang nóng nên tự hạ công suất để bảo vệ pin. Khi pin mát dần, tốc độ sạc thường tăng lên. Nếu xe báo lỗi nhiệt độ thì dừng sạc và liên hệ đại lý ủy quyền.

Pin rời để trong cốp xe đỗ nắng có sao không?

Cốp xe đỗ nắng có thể rất nóng, pin để trong đó cả ngày sẽ mỏi nhanh hơn. Khi không dùng, nên mang pin vào nhà để chỗ mát, khô, trên nền cứng và xa đồ dễ cháy.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138