SacDien.comSạc Điện
Pin và thói quen sạc

Trời lạnh xe điện sạc chậm, pin tụt nhanh: vì sao và cách sạc trong mùa rét

Mùa rét pin xe điện nhận điện chậm và báo quãng đường ngắn hơn, đó là tính chất của pin chứ chưa phải hỏng. Cách sạc, cách đỗ và lúc nào cần nhờ kỹ thuật viên.

A Vietnamese woman in a padded jacket seen from behind walks toward a small unbranded electric car parked in a misty village yard at early morning, cold blue light, wide angle

Trời lạnh, pin lithium nhận điện chậm và xả điện kém hơn, nên xe sạc lâu hơn và quãng đường hiện trên đồng hồ ngắn đi. Đây là tính chất hoá học của pin, không phải dấu hiệu pin hỏng, và thường trở lại bình thường khi trời ấm. Cách đỡ nhất là sạc khi pin còn ấm (ngay sau khi chạy về), cắm sạc qua đêm ở nơi kín gió nếu được, dùng chức năng làm ấm pin hoặc làm ấm khoang xe trong lúc xe còn cắm sạc nếu xe có, và đặt mức sạc cao hơn một chút cho những ngày rét đậm.

Ở nhiều nơi trong nước, mùa rét không kéo dài và không quá khắc nghiệt, nhưng những đợt rét đậm ở vùng núi, vùng cao, hoặc những buổi sáng sương muối vẫn đủ làm người mới đi xe điện bối rối khi thấy trụ sạc nhanh chỉ chạy được một phần công suất. Phần dưới giải thích vì sao, và các việc cụ thể cho ô tô điện lẫn xe máy điện.

Pin lạnh xử lý điện khác thế nào

Bên trong pin, điện được tích trữ bằng cách các ion lithium di chuyển qua chất điện phân lỏng giữa hai điện cực. Khi lạnh, chất điện phân đặc lại, ion di chuyển chậm hơn, giống như mật ong để trong tủ lạnh rót chậm hơn mật ong để ngoài. Pin vì vậy khó nhận dòng lớn và khó xả dòng lớn.

Khi sạc, nếu cố đẩy dòng lớn vào pin đang lạnh, ion không kịp đi vào điện cực và có thể đọng thành lớp kim loại ở bề mặt, một kiểu hư hại không hồi phục. Hệ thống quản lý pin biết điều này nên tự hạ công suất sạc rất thấp khi pin lạnh, có xe còn không cho sạc nhanh cho tới khi pin ấm lên. Đó là lý do trụ DC công suất lớn nhưng xe chỉ nhận một phần nhỏ vào buổi sáng rét.

Khi chạy, pin lạnh cũng cho ra ít năng lượng dùng được hơn, và ô tô điện còn phải tiêu thêm điện cho sưởi khoang xe, sưởi kính, làm ấm pin. Cộng lại, quãng đường mùa rét có thể ngắn hơn đáng kể so với mùa mát. Khi trời ấm trở lại, phần lớn quãng đường đó quay về, vì pin không mất dung lượng thật mà chỉ tạm thời không dùng hết được.

Triệu chứng mùa rét: bình thường hay đáng hỏi

Phần lớn những thứ người dùng thấy trong mùa lạnh là bình thường. Bảng dưới giúp phân biệt.

Thấy gìVì saoBình thường hay cần hỏi
Trụ DC chỉ cho công suất thấp lúc mới cắmPin lạnh, xe tự giới hạnBình thường; công suất thường tăng dần sau vài phút
Quãng đường dự kiến buổi sáng ngắn hơn hẳn tối quaPin nguội qua đêm, xe tính lạiBình thường; thường hồi lại một phần khi pin ấm
Phần trăm pin tụt nhanh trong mười phút đầuSưởi khoang và làm ấm pin tốn điện lúc khởi độngBình thường nếu sau đó ổn định
Xe báo không thể sạc nhanh do nhiệt độ pinPin quá lạnhBình thường ở rét đậm; làm ấm pin hoặc sạc AC
Xe máy điện yếu, bốc kém lúc sángPin lạnh xả dòng kémBình thường; nên để pin trong nhà qua đêm
Quãng đường vẫn ngắn hẳn khi trời đã ấm nhiều tuầnCó thể không còn do nhiệt độNên hỏi đại lý ủy quyền
Xe báo lỗi pin hoặc lỗi hệ thống sạcCần chẩn đoánDừng sạc, liên hệ đại lý ủy quyền

Mẹo đánh giá công bằng: muốn so quãng đường giữa các mùa, đọc con số trong cùng điều kiện, ví dụ buổi chiều sau khi đã chạy một lúc. Đọc lúc sáng sớm khi xe vừa đỗ ngoài trời cả đêm sẽ luôn thấy con số thấp nhất.

Sáu việc cho ô tô điện trong những ngày rét

Sạc ngay khi vừa chạy về. Pin vừa làm việc còn ấm, nhận điện tốt hơn hẳn so với để nguội cả đêm rồi sáng ra mới cắm. Mùa rét là lúc "về là cắm" có lợi nhất.

Dùng chức năng làm ấm pin trước khi tới trạm sạc nhanh. Nhiều xe có chức năng tự làm ấm pin khi bạn chọn trạm sạc làm điểm đến trên bản đồ của xe, hoặc có nút bật tay. Xem sổ hướng dẫn. Pin ấm vào trạm thì sạc nhanh hơn nhiều.

Làm ấm khoang xe khi xe còn đang cắm sạc. Nếu xe có hẹn giờ điều hoà trước khi khởi hành, đặt cho nó chạy lúc xe còn cắm điện ở nhà. Điện để sưởi lấy từ lưới, không từ pin, và pin cũng ấm lên phần nào.

Đặt mức sạc cao hơn vào những ngày rét đậm. Nếu bình thường bạn đặt 75%, những ngày rét có thể nâng lên 85–90% để bù phần quãng đường hụt. Đây là ví dụ giả định, cân theo quãng đường thật của bạn.

Đỗ xe ở chỗ kín gió. Gara, bãi đỗ trong nhà, hầm xe giữ cho pin không nguội quá nhanh. Đỗ ngoài trời lộng gió qua đêm là trường hợp sáng ra pin lạnh nhất.

Dùng sưởi ghế, sưởi vô lăng thay vì sưởi cả khoang. Sưởi tiếp xúc tốn ít điện hơn nhiều so với làm ấm cả khoang. Nếu xe có, dùng trước, rồi để sưởi khoang ở mức vừa phải.

Xe máy điện và xe đạp điện trong mùa lạnh

Xe máy điện phổ thông không có hệ thống làm ấm pin. Vì vậy thói quen quan trọng nhất là để pin ở nơi không quá lạnh khi sạc. Với pin rời, mang pin vào nhà, để ở chỗ khô ráo, nhiệt độ phòng một lúc trước khi cắm. Sạc pin vừa mang từ ngoài sân rét buốt vào ngay lập tức không phải ý hay; chờ pin về gần nhiệt độ phòng.

Với xe máy điện pin gắn trong xe, đưa xe vào nhà để xe kín gió nếu có thể. Nếu phải để ngoài, sạc ngay khi vừa chạy về khi pin còn ấm, thay vì để tới khuya trời rét hơn.

Sổ hướng dẫn của nhiều xe ghi khoảng nhiệt độ được phép sạc. Đọc mục đó. Nếu nơi bạn ở có những buổi sáng sương muối rất lạnh, đó là thông tin cần biết. Bộ sạc theo xe thường có cảm biến và sẽ không sạc nếu pin quá lạnh; đèn báo khác thường vào những ngày đó có thể chỉ vì vậy, chờ pin ấm lên rồi thử lại.

Ắc quy chì cũng giảm dung lượng rõ khi lạnh, có khi đi được ít hơn hẳn. Sạc đầy sau mỗi lần dùng và cất xe trong nhà là hai việc nên làm.

Anh Minh đi công tác vùng cao

Anh Minh lái ô tô điện lên một thị trấn vùng cao vào đợt rét. Đêm đầu anh đỗ ngoài sân nhà nghỉ, pin còn khoảng 40%, không có chỗ cắm. Sáng ra quãng đường dự kiến tụt hẳn, anh lo. Tới trạm sạc nhanh duy nhất trong thị trấn, trụ ghi công suất lớn nhưng xe chỉ nhận rất thấp trong mười phút đầu.

Anh ngồi chờ, thấy công suất tăng dần khi pin ấm lên, nhưng cả phiên vẫn lâu gần gấp đôi so với ở dưới xuôi. Tối hôm đó anh làm khác: trên đường về chọn trạm làm điểm đến trên bản đồ của xe để pin được làm ấm, cắm sạc ngay khi tới, sạc lên khoảng 90%, rồi xin nhà nghỉ cho đỗ trong mái hiên kín gió. Sáng hôm sau, mức pin và quãng đường dự kiến ổn hơn hẳn.

Bài học của anh: ở vùng lạnh, thời điểm sạc quan trọng gần bằng nơi sạc. Sạc lúc pin ấm, đỗ chỗ kín gió, và tính thêm thời gian chờ ở trạm vào kế hoạch.

Đặt giờ sạc ở nhà cho mùa rét

Mùa nóng, lời khuyên hay gặp là đặt giờ sạc bắt đầu muộn cho pin nguội. Mùa rét thì ngược lại một chút: điều bạn muốn là pin ấm vào lúc sạc và ấm vào lúc khởi hành. Có hai cách sắp xếp, tuỳ xe có chức năng nào.

Cách thứ nhất, nếu xe cho đặt giờ khởi hành: đặt đúng giờ bạn hay đi. Xe sẽ tự tính để sạc xong gần giờ đó, và nhiều xe còn tự làm ấm pin, làm ấm khoang trong lúc vẫn cắm điện. Sáng ra bạn bước vào một chiếc xe ấm, pin vừa sạc xong còn ấm, quãng đường hiển thị sát thực tế hơn.

Cách thứ hai, nếu xe chỉ cho đặt giờ bắt đầu sạc: cắm ngay khi về, cho sạc luôn lúc pin còn ấm từ chuyến chạy. Đa số trường hợp, sạc xong trước nửa đêm. Sáng ra pin đã nguội bớt nhưng vẫn đầy đủ, và bạn bật sưởi khoang vài phút trước khi rút cáp nếu xe cho phép.

Với bộ sạc treo tường có hẹn giờ riêng, nhớ rằng hẹn giờ trên bộ sạc và trên xe có thể đè nhau. Nếu sáng ra thấy xe chưa sạc, kiểm xem có hai lịch khác nhau không. Mọi việc liên quan đến đấu nối, cài đặt phần cứng của bộ sạc là việc của thợ đã lắp hoặc kỹ thuật viên của hãng.

Danh sách kiểm trước một đợt rét

Vài việc nhỏ làm trước khi đợt rét về, tick từng mục:

  • Đã tìm trong sổ hướng dẫn: xe có chức năng làm ấm pin không, bật thế nào, có hẹn giờ điều hoà khi cắm sạc không.
  • Đã biết khoảng nhiệt độ cho phép sạc của xe máy điện, pin rời.
  • Đã chọn chỗ đỗ hoặc chỗ để pin kín gió, khô ráo, gần ổ cắm cố định.
  • Đã nâng mức sạc hằng ngày cho những ngày rét đậm, và nhớ hạ lại khi trời ấm.
  • Với chuyến đi xa trong mùa lạnh: đã tính thêm thời gian sạc ở trạm và để dư pin nhiều hơn khi tới trạm.
  • Ắc quy phụ của ô tô điện: nếu xe từng báo yếu, đã hỏi đại lý kiểm trước mùa lạnh.

Không dùng máy sưởi, quạt sưởi, chăn điện đặt sát pin hay bộ sạc để "làm ấm cho nhanh". Pin cần được ấm lên từ từ theo nhiệt độ phòng, và nguồn nhiệt đặt sát pin là thứ nên tránh tuyệt đối.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao trời lạnh trụ sạc nhanh chỉ cho công suất thấp?

Pin lạnh không nhận được dòng lớn an toàn, nên hệ thống quản lý pin tự hạ công suất. Khi pin ấm dần trong lúc sạc, công suất thường tăng lên. Làm ấm pin trước khi tới trạm giúp rút ngắn thời gian.

Trời lạnh quãng đường xe điện giảm có phải pin bị chai không?

Thường không. Pin lạnh tạm thời cho ra ít năng lượng hơn và xe tốn điện cho sưởi. Khi trời ấm, quãng đường hồi lại phần lớn. Nếu ấm nhiều tuần mà vẫn ngắn hẳn thì nên hỏi đại lý.

Có nên mang pin xe máy điện vào nhà sạc vào mùa đông không?

Nên để pin ở nơi khô ráo, nhiệt độ phòng một lúc rồi sạc, ở chỗ thoáng, không gần nguồn nhiệt. Tuân theo quy định của toà nhà hoặc chủ nhà về nơi được sạc. Không đặt pin cạnh máy sưởi.

Trời lạnh nên sạc ô tô điện lúc nào là tốt nhất?

Ngay khi vừa chạy về, khi pin còn ấm. Nếu sạc qua đêm, đặt giờ để sạc xong gần lúc đi và hẹn giờ sưởi khoang khi xe còn cắm điện, như vậy pin và khoang xe đều ấm lúc khởi hành.

Xe máy điện không nhận sạc vào buổi sáng rét có phải hỏng không?

Có thể bộ sạc hoặc pin tự chặn vì pin quá lạnh. Để pin ấm lên ở nhiệt độ phòng một lúc rồi thử lại. Nếu vẫn không nhận hoặc có đèn báo lỗi khác thường, liên hệ đại lý ủy quyền.

Mùa lạnh có nên đặt mức sạc hằng ngày cao hơn không?

Nên cân nhắc nâng lên một chút vào những ngày rét đậm để bù phần quãng đường hụt, rồi hạ lại khi trời ấm. Mức cụ thể tuỳ quãng đường bạn chạy mỗi ngày và lời khuyên trong sổ hướng dẫn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138