Khi đến trạm mà trụ hỏng hoặc đông, việc đầu tiên là nhìn đồng hồ pin và tính xem bạn còn đủ để tới trạm dự phòng với mức dư an toàn hay không. Nếu còn đủ, so thời gian chờ ước tính ở đây với thời gian chạy tới trạm kia cộng thời gian sạc ở đó, rồi chọn. Nếu không còn đủ, ở lại, xếp lượt hoặc báo tổng đài của mạng trạm sạc, và chỉ sạc vừa đủ để thoát ra.
Đừng thử đi đi lại lại quanh trạm hay cắm thử mọi trụ liên tục: mỗi lần như vậy tốn pin, tốn thời gian và có khi còn bị trừ tiền phiên lỗi. Các mục dưới đây đi theo đúng thứ tự một người đi xe điện lâu năm thường làm khi gặp cảnh này.
Năm phút đầu khi tới trạm có vấn đề
Làm theo thứ tự, mỗi bước chỉ mất một hai phút:
- Đỗ vào chỗ không chắn trụ khác. Nếu chưa sạc được, đừng đỗ trước một trụ đang hoạt động; đỗ sang chỗ chờ hoặc mép bãi để người khác vẫn vào được.
- Đọc mức pin và mức dư. Còn bao nhiêu phần trăm, đổi ra bao nhiêu km theo số bạn đã đo, trừ mức dư muốn giữ. Đó là quãng bạn được phép chạy để tìm trạm khác.
- Xem trụ có thật sự hỏng không. Nhìn màn hình trụ, đèn báo, và ứng dụng của mạng trạm sạc. Có khi chỉ là trụ đang khởi động lại, hoặc đầu sạc kia bị khoá vì xe trước chưa kết thúc phiên.
- Hỏi người đang chờ hoặc đang sạc. Một câu lịch sự đủ cho bạn biết hàng chờ dài bao lâu và trụ nào đang trục trặc.
- Quyết định chờ hay đi. So tổng thời gian của hai lựa chọn, nhưng chỉ đi nếu quãng tới trạm kia nằm trong phần pin được phép tiêu.
Một câu hỏi mẫu với người đang chờ: "Anh ơi, cho em hỏi trụ bên kia có sạc được không ạ, anh chờ lâu chưa?" Phần lớn người đi xe điện sẵn lòng nói, vì chính họ cũng từng ở vị trí của bạn.
Từng tình huống: nhìn gì và làm gì
Mỗi kiểu trục trặc có một cách xử lý riêng. Bảng dưới gom những trường hợp hay gặp nhất:
| Tình huống | Dấu hiệu | Nên làm | Không nên làm |
|---|---|---|---|
| Trụ báo lỗi, không nhận phiên | màn hình trụ báo lỗi hoặc tối, ứng dụng không khởi động được | thử đầu sạc khác hoặc trụ khác cùng trạm, rồi báo tổng đài qua ứng dụng hoặc số ghi trên trụ | tự mở nắp trụ, rút ra cắm vào liên tục, dùng lực đẩy đầu cắm |
| Trụ chạy nhưng công suất rất thấp | phiên bắt đầu, công suất chỉ bằng một phần nhỏ so với bình thường | chờ vài phút xem có tăng; nếu không, cân nhắc sạc đủ để tới trạm khác | đứng đó cả giờ mà không tính lại |
| Tất cả trụ đang có người | xe khác đang sạc, có người ngồi trong xe | hỏi họ còn bao lâu, xếp lượt theo thứ tự đến | đỗ chắn lối, giục người đang sạc |
| Có xe đỗ chiếm trụ mà không sạc | xe đỗ nhưng không cắm cáp, hoặc đã sạc xong mà chủ đi vắng | báo nhân viên bãi hoặc tổng đài của trạm, chờ trụ khác | tự rút cáp xe người khác, để lại lời lẽ gay gắt |
| Trạm chỉ còn trụ không hợp cổng xe | trụ DC chạy được dùng chuẩn đầu khác, hoặc chỉ còn trụ AC | dùng đầu chuyển của hãng nếu có và sổ hướng dẫn cho phép; nếu không, sạc AC vừa đủ hoặc đi tiếp | dùng đầu chuyển mượn tạm, không rõ nguồn gốc |
Mã trụ thường in trên thân trụ hoặc hiện trong ứng dụng. Ghi lại mã đó cùng giờ xảy ra là đủ để tổng đài tra phiên của bạn; thiếu hai thứ này, yêu cầu hỗ trợ thường bị hỏi lại và kéo dài.
Chờ hay đi tiếp: phép so thời gian đơn giản
Hai lựa chọn hiếm khi rõ ràng ngay. Hãy viết ra hai dòng. Dòng một: thời gian chờ ước tính ở đây cộng thời gian sạc tới mức cần. Dòng hai: thời gian chạy tới trạm dự phòng cộng thời gian sạc ở đó, cộng thêm khả năng trạm kia cũng đông. Nếu dòng hai chỉ nhanh hơn chút ít, ở lại thường là lựa chọn chắc hơn, vì bạn đã biết rõ tình hình ở đây.
Ví dụ giả định: anh Minh tới trạm còn 22 phần trăm, cả hai trụ có người, một xe báo còn khoảng 15 phút. Trạm dự phòng cách 35 km, xe anh đi được khoảng 3 km mỗi phần trăm, tới đó còn khoảng 10 phần trăm, dưới mức dư anh tự đặt. Anh quyết định ở lại, xếp lượt sau xe sắp xong. Nếu tới với 40 phần trăm, anh có thể đã đi tiếp.
Cũng đừng quên cộng thời gian vào và ra khỏi trạm: rẽ khỏi đường chính, tìm chỗ đỗ, kích hoạt phiên trên ứng dụng. Mỗi lần đổi trạm thường tốn thêm mười tới mười lăm phút ngoài thời gian chạy, con số mà người đang sốt ruột hay bỏ qua.
Điều cần nhớ là đừng để pin trôi trong lúc đắn đo. Bật điều hoà ngồi chờ lâu cũng tiêu pin, ít nhưng có. Đã quyết ở lại thì tắt những gì không cần; đã quyết đi thì đi luôn, đừng chờ thêm mười phút rồi mới đi.
Sạc vừa đủ để thoát ra, không phải sạc đầy
Khi trạm có vấn đề, mục tiêu đổi khác: không phải tối ưu chuyến đi, mà là có đủ pin để tới một trạm tốt hơn. Nếu chỉ có một trụ chạy được, sạc tới mức đủ cho bạn tới trạm kế tiếp cộng mức dư rồi nhường. Người phía sau bạn cũng đang ở cùng hoàn cảnh.
Nếu trụ chỉ cho công suất thấp, phép tính càng quan trọng. Giả sử trụ chỉ đẩy vào khoảng một phần ba mức bình thường; sạc đầy ở đó có thể mất gấp ba lần thời gian. Thường hợp lý hơn là sạc thêm một khoảng nhỏ đủ để tới trạm dự phòng, nơi trụ có thể chạy đúng công suất.
Khi rút cáp, kiểm lại trong ứng dụng rằng phiên đã kết thúc và số kWh khớp với số trên đồng hồ xe tăng lên. Ở trạm đang trục trặc, đôi khi phiên không tự đóng, tiếp tục tính phí chiếm chỗ dù bạn đã rời đi. Mất một phút kiểm lúc đó đỡ hơn mất nửa ngày khiếu nại sau.
Có trạm chỉ còn trụ AC chạy được. Sạc AC chậm hơn nhiều, nhưng một giờ sạc AC trong lúc ăn trưa vẫn có thể cho bạn đủ km để tới trạm DC kế tiếp. Đó là cách xoay xở chứ không phải thất bại.
Báo lỗi ngắn gọn rồi tính tiếp chuyến đi
Báo một lần, qua kênh chính thức. Mục hỗ trợ trong ứng dụng của mạng trạm sạc hoặc số tổng đài trên thân trụ. Nói mã trụ, giờ, việc đã thử, ví dụ: "Trụ số hai, khoảng mười giờ, em quét mã ba lần đều báo lỗi, đầu sạc kia cũng vậy." Thế là đủ để lỗi được ghi nhận.
Đừng để việc khiếu nại giữ chân giữa chuyến. Nếu có chuyện tiền nong cần đối chiếu, chụp màn hình lịch sử phiên rồi để đó, xử lý khi đã tới nơi. Đứng ở trạm nửa giờ chờ tổng đài trả lời là nửa giờ chuyến đi trôi mất.
Báo cho người đi sau. Nếu ứng dụng cho ghi chú về trạm, một dòng "trụ hai lỗi sáng nay, trụ một chạy bình thường" giúp người tới sau khỏi rẽ vào uổng công, và cũng giúp chính bạn ở chiều về.
Cập nhật kế hoạch chiều về. Trạm hỏng hôm nay có thể chưa được sửa vài ngày tới. Gạch nó khỏi kế hoạch chiều về, nâng trạm dự phòng lên làm trạm chính và tìm thêm một trạm dự phòng mới.
Không tự xử lý thiết bị. Đầu cắm kẹt, cáp hư, nắp trụ mở là việc của kỹ thuật viên của trạm. Đầu cắm kẹt trong cổng xe thì gọi tổng đài hoặc hỗ trợ của hãng xe, không dùng sức kéo.
Khi chặng sạc rơi vào ban đêm và trạm hỏng
Trạm dọc đường có khi nằm ở bãi vắng, nhất là lúc khuya. Nếu trụ hỏng mà xung quanh không có ai, đừng ngồi một mình trong xe chờ đợi vô định. Gọi tổng đài của trạm trước để biết lỗi có xử lý từ xa được không; nhiều trường hợp kỹ thuật viên có thể khởi động lại trụ mà không cần tới nơi.
Nếu tổng đài không giúp được ngay, quyết định sớm. Còn đủ pin tới trạm dự phòng với mức dư thì đi luôn, tốt nhất tới một trạm nằm ở chỗ có người như khu nghỉ có quán, cây xăng có nhân viên trực. Không còn đủ thì tìm chỗ đỗ sáng đèn, có người qua lại, báo cho người nhà biết bạn đang ở đâu, rồi mới tính tiếp chuyện gọi cứu hộ của hãng xe hoặc chờ trụ được khắc phục.
Ngồi trong xe thì khoá cửa, hạ kính vừa đủ thoáng. Xe điện đỗ yên vẫn có thể giữ điều hoà khá lâu mà không tốn nhiều pin như xe xăng nổ máy, nhưng nhớ để mắt tới đồng hồ. Một chuyến đi xa không đáng để bạn đánh đổi sự yên tâm; lần sau lập chuyến, ưu tiên trạm có người cho chặng sạc rơi vào ban đêm.
Chuẩn bị trước để cảnh này đỡ căng
Phần lớn cái căng thẳng khi gặp trạm hỏng đến từ việc tới nơi với quá ít pin. Lập chuyến với trạm chính và trạm dự phòng cho mỗi chặng, chọn trạm chính khi còn khoảng 30 phần trăm thay vì sát mức dư, thì chuyện trạm hỏng chỉ còn là một lần rẽ thêm.
Trước khi đi, đăng ký và nạp sẵn tài khoản ở ứng dụng của các mạng trạm sạc có trên tuyến, không chỉ một mạng. Khi trạm của mạng này có vấn đề, bạn có thể sang trạm của mạng khác ngay, không phải đứng tải ứng dụng và xác minh tài khoản ở chỗ sóng yếu.
Lưu lại thông tin các trạm trên tuyến khi còn sóng. Và tính cả giờ đến: trạm đông nhất thường vào giờ ăn trưa và chiều tối, đặc biệt dịp nghỉ lễ. Đến lệch giờ một chút có khi tránh được cả hàng chờ.
Câu hỏi thường gặp
Đến trạm sạc thấy trụ báo lỗi thì nên làm gì trước?
Đỗ vào chỗ không chắn trụ khác, kiểm mức pin còn lại và quãng bạn được phép chạy để tìm trạm khác. Thử đầu sạc hoặc trụ khác trong cùng trạm, rồi báo lỗi qua ứng dụng hoặc số tổng đài ghi trên trụ, kèm mã trụ và giờ xảy ra.
Có nên tự rút cáp của xe đã sạc xong mà chủ xe đi vắng không?
Không nên. Cáp đó đang gắn với phiên sạc và xe của người khác, tự rút có thể gây tranh chấp hoặc hỏng thiết bị. Báo nhân viên bãi hoặc tổng đài của trạm, và tìm trụ khác trong lúc chờ.
Gặp trạm hỏng ở chiều đi thì chiều về có cần đổi kế hoạch không?
Nên đổi. Trạm hỏng hôm nay có thể vài ngày sau vẫn chưa được sửa. Gạch trạm đó khỏi kế hoạch chiều về, đưa trạm dự phòng lên làm trạm chính, tìm thêm một trạm dự phòng mới và xem lại trạng thái trạm trong ứng dụng trước ngày về.
Trụ sạc chạy nhưng công suất rất thấp thì có nên ở lại không?
Chờ vài phút xem công suất có tăng không. Nếu vẫn thấp, tính xem sạc thêm bao nhiêu thì đủ tới trạm dự phòng cộng mức dư, sạc chừng đó rồi đi. Sạc đầy ở trụ yếu có thể mất gấp nhiều lần thời gian.
Làm sao để không bị kẹt khi trạm sạc trên đường đi bị hỏng?
Mỗi chặng chọn một trạm chính và ít nhất một trạm dự phòng nằm trong tầm pin, tới trạm chính khi còn dư khá. Cài sẵn và nạp tiền vào ứng dụng của nhiều mạng trạm sạc trên tuyến, lưu thông tin trạm khi còn sóng điện thoại.
Nếu chỉ còn trụ sạc AC chạy được thì có đáng sạc không?
Có, nếu bạn cần thêm ít km để tới trạm sạc nhanh kế tiếp. Sạc AC chậm hơn nhiều, nhưng tranh thủ lúc ăn uống nghỉ ngơi vẫn có thể nạp đủ cho một chặng ngắn. Hãy tính số km cần rồi sạc vừa đủ.