Người chạy dịch vụ và giao hàng nhận tiền theo ngày, nên tiền sạc cũng nên tính theo ngày: tổng số km trong ca, kể cả km chạy rỗng, nhân tiền điện mỗi km theo nơi bạn sạc, cộng phí gửi xe hay phí chiếm chỗ nếu có. Chia tiếp cho số cuốc là ra tiền điện mỗi cuốc. Thêm vào đó, thời gian chờ sạc giữa ca không phải tiền điện nhưng làm mất cuốc, nên cần được tính vào lịch sạc.
Bài này đưa một bảng ngày mẫu cho ô tô điện chạy dịch vụ, cách tính tiền điện mỗi cuốc, cách sắp xếp sạc vào giờ ít khách, phép tính riêng cho xe máy điện giao hàng giữa sạc nhà và đổi pin, và các bước tự lập bảng tuần. Mọi con số tiền và mức tiêu thụ là giả định, không gắn với mẫu xe hay nền tảng nào; giá thật xem hoá đơn điện, biểu giá hiện hành và bảng giá trong ứng dụng của mạng trạm sạc hoặc bên cung cấp pin.
Vì sao tính theo ngày chứ không theo tháng
Người đi làm văn phòng tính tiền sạc theo tháng là đủ, vì quãng đường mỗi ngày gần như cố định. Người chạy xe thì khác: ngày đông khách chạy gấp đôi ngày vắng, có ngày sạc nhanh hai lần, có ngày chỉ sạc nhà là đủ. Trung bình tháng che mất những khác biệt đó, trong khi quyết định của bạn lại diễn ra theo từng ngày: có nên nhận thêm cuốc xa, có nên ghé trạm nhanh lúc này, có nên chạy thêm ca tối.
Biết tiền sạc mỗi ngày, bạn trừ thẳng vào doanh thu ngày đó và thấy ngay phần còn lại. Ngày nào phần còn lại thấp bất thường, bạn biết phải xem lại: sạc ngoài nhiều quá, chạy rỗng nhiều, hay bị phí chiếm chỗ. Theo tháng thì đến khi thấy đã muộn cả tháng.
Một lý do nữa: nền tảng gọi xe hay giao hàng thường báo số km có khách, không báo số km rỗng đi đón hoặc quay về. Nhưng xe tốn điện cho mọi km. Tính theo ngày, lấy số km tổng trên đồng hồ xe đầu ca và cuối ca, bạn có con số thật, không bị số km có khách làm tưởng nhầm là rẻ.
Một ngày mẫu của ô tô điện chạy dịch vụ
Ví dụ giả định. Xe tiêu thụ 16 kWh mỗi 100 km tính từ phía nguồn. Giá sạc nhà 3 đơn vị mỗi kWh, sạc nhanh DC 6 đơn vị. Ca dài, chạy 280 km, trong đó khoảng 90 km rỗng:
| Khoản | Số liệu giả định | Cách tính | Thành tiền |
|---|---|---|---|
| Sạc nhà đêm trước, nạp cho đầu ca | 30 kWh | 30 × 3 | 90 đơn vị |
| Sạc nhanh DC giữa ca lúc nghỉ trưa | 15 kWh | 15 × 6 | 90 đơn vị |
| Phí gửi xe ở bãi có trạm | 1 lần | theo vé | 5 đơn vị |
| Tổng tiền sạc trong ngày | 45 kWh | 185 đơn vị | |
| Tiền mỗi km (kể cả rỗng) | 280 km | 185 ÷ 280 | khoảng 0,66 đơn vị |
| Tiền mỗi cuốc | 22 cuốc | 185 ÷ 22 | khoảng 8,4 đơn vị |
Nếu cũng ngày đó bạn sạc DC hai lần, mỗi lần 15 kWh, và nạp ở nhà ít hơn, tổng tiền có thể tăng thêm khoảng một phần tư mà quãng đường không đổi. Đó là lý do lịch sạc quan trọng ngang với lịch chạy.
Lưu ý cột tiền mỗi cuốc chỉ là tiền điện. Muốn biết phần còn lại của ngày, trừ thêm các khoản khác của nghề theo cách bạn vẫn tính, không gộp vào bảng này.
Km rỗng và tiền điện mỗi cuốc
Km rỗng là phần hay bị quên nhất. Trong ví dụ trên, 90 trên 280 km là chạy không có khách, tức gần một phần ba điện trong ngày dùng cho những km không ai trả tiền trực tiếp. Nếu chỉ lấy km có khách để tính tiền mỗi km, bạn sẽ thấy con số thấp hơn thực tế khoảng một phần ba và dễ nhận những cuốc tưởng là đáng.
Cách tính tiền điện cho một cuốc xa trước khi nhận: lấy quãng đường đón khách cộng quãng đường chở, cộng quãng đường dự kiến quay về khu đông khách, nhân tiền mỗi km kiểu chạy đường dài. Ví dụ giả định: cuốc đi 40 km, đón cách 5 km, quay về rỗng 35 km, tổng 80 km, nhân 0,7 đơn vị là 56 đơn vị tiền điện. Nếu chiều về phải ghé DC thì dùng giá DC cho phần đó.
Không cần tính chi li cho mọi cuốc. Chỉ những cuốc xa, đi vùng không có trạm hoặc phải quay về rỗng mới cần nhẩm. Sau một hai tuần ghi chép, bạn sẽ có cảm giác số khá chính xác cho các tuyến quen.
Một mẹo nhỏ cho người chạy nội thành: chia khu vực bạn hay chạy thành vài vùng quen, ghi tiền điện trung bình một cuốc đi từ vùng này sang vùng kia sau vài tuần. Khi nhận cuốc, bạn chỉ cần nhìn điểm đến thuộc vùng nào là biết ngay tiền điện xấp xỉ, kể cả phần quay về. Con số không cần chính xác tới từng phần, chỉ cần đủ để không nhận những cuốc mà tiền điện chiều về đã ăn mất phần lớn tiền cước.
Giờ chờ sạc: không phải tiền điện nhưng là tiền
Dồn sạc vào giờ ít khách. Mỗi khu vực có giờ vắng riêng, thường là giữa buổi sáng và đầu giờ chiều. Sạc nhanh vào những giờ đó thì vừa ít mất cuốc vừa dễ có trụ trống.
Sạc nhà đầy đủ trước ca. Pin vào ca càng đầy, càng ít phải ghé trạm giữa ca. Một đêm quên cắm sạc có thể biến thành hai lần sạc DC hôm sau.
Ở DC, dừng khi xe bắt đầu nhận chậm. Phần cuối phiên DC vừa chậm vừa có thể bị tính theo phút. Với người chạy xe, nạp đủ cho hết ca rồi đi tiếp thường lợi hơn ngồi chờ đầy.
Chọn trạm theo tuyến, không theo giá rẻ nhất. Chạy vòng mười km để tới trạm rẻ hơn một chút thường không bù nổi tiền điện đi vòng và thời gian. So bằng tổng: tiền sạc cộng tiền điện đi thêm cộng số cuốc có thể mất.
Ăn trưa đúng lúc sạc nhưng đặt nhắc giờ. Kết hợp sạc với giờ nghỉ là cách hay, miễn là không quên rời trụ và dính phí chiếm chỗ.
Xe máy điện giao hàng: so tiền mỗi km giữa sạc nhà và đổi pin
Người giao hàng bằng xe máy điện thường chạy nhiều km trong ngày hơn một lần sạc đầy. Có ba cách xoay xở: sạc nhà đầu ngày rồi sạc bù ở nơi nghỉ trưa, đổi pin ở tủ đổi pin dọc đường, hoặc có thêm một pin rời sạc sẵn ở nhà nếu xe dùng pin rời. Mỗi cách có tiền điện mỗi km khác nhau và thời gian chờ khác nhau.
Ví dụ giả định: xe tốn khoảng 3 kWh mỗi 100 km tính từ ổ cắm. Một ngày chạy 150 km. Sạc toàn bộ ở nhà với giá 3 đơn vị mỗi kWh thì khoảng 13,5 đơn vị một ngày, nhưng chỉ làm được nếu có pin thứ hai hoặc có chỗ sạc bù giữa ngày. Nếu đổi pin, tiền theo gói hoặc theo lượt trong ứng dụng của bên cung cấp; chia tổng tiền tháng cho tổng km tháng để ra tiền mỗi km, rồi so với con số sạc nhà.
Phép so tiền thường nghiêng về sạc nhà, nhưng đổi pin mua cho bạn thời gian: vài phút đổi so với vài giờ sạc. Với người chạy cả ngày, thời gian đó có thể là thêm nhiều đơn hàng. Hãy so cả hai: tiền mỗi km, và số đơn mỗi ngày giữ được. Mang pin rời lên xuống nhà thì cẩn thận khi xách, để pin nơi khô thoáng, xa đồ dễ cháy, và chỉ sạc bằng bộ sạc đúng loại.
Những cái sai hay gặp khi tính tiền sạc của nghề
Chỉ tính những lần sạc ngoài. Tiền sạc nhà không hiện trong ứng dụng nào nên dễ quên. Nhưng với người có chỗ sạc ở nhà, phần đó thường là phần lớn điện trong ngày, phải tính vào mới ra tiền điện mỗi km đúng.
Lấy tiền điện mỗi km của ngày vắng áp cho ngày đông. Ngày đông khách bạn chạy liên tục hơn, bật điều hoà nhiều hơn, sạc nhanh nhiều hơn. Tiền mỗi km ngày đông thường cao hơn ngày vắng, nên có hai con số riêng.
Quên phí gửi xe ở trạm trong bãi. Mỗi lần nhỏ, nhưng người chạy xe sạc ngoài nhiều lần trong tuần; cộng lại thành khoản đáng kể.
Dùng mức tiêu thụ trên đồng hồ xe để tính tiền. Con số đó chưa gồm hao hụt khi sạc. Dùng số kWh phía nguồn, tức số trụ hay công tơ tính tiền, mới đúng tiền phải trả.
So một ngày với một ngày. Một ngày mưa, một ngày tắc đường không nói lên gì. So trung bình tuần với trung bình tuần mới thấy thay đổi thật.
Tự lập bảng tuần trong năm phút mỗi tối
Không cần phần mềm riêng. Một bảng tính đơn giản trên điện thoại với một dòng mỗi ngày:
- Đầu ca: ghi số km tổng trên đồng hồ và phần trăm pin.
- Mỗi lần sạc ngoài: chụp màn hình phiên, tối chép số kWh, tiền và phí phụ vào bảng.
- Cuối ca: ghi số km tổng, phần trăm pin, số cuốc hoặc số đơn.
- Tối cắm sạc nhà: ghi phần trăm lúc cắm; sáng hôm sau ghi phần trăm lúc rút và ước số kWh.
- Cuối tuần: cộng tiền sạc, chia cho tổng km và tổng cuốc; so ngày cao nhất với ngày thấp nhất xem khác nhau ở đâu.
Ghi đủ bốn tuần, bạn có tiền điện mỗi km và mỗi cuốc đáng tin cho riêng mình, theo ngày đông và ngày vắng. Con số đó giúp bạn quyết nhanh trên đường, và giúp trả lời rõ ràng khi người nhà hỏi một ngày chạy xe điện tốn bao nhiêu tiền sạc.
Câu hỏi thường gặp
Tài xế xe điện nên tính tiền sạc theo ngày hay theo tháng?
Theo ngày, vì quãng đường và số lần sạc thay đổi nhiều giữa ngày đông và ngày vắng. Tính theo ngày giúp bạn trừ thẳng vào doanh thu và thấy ngay ngày nào tiền sạc cao bất thường để điều chỉnh lịch sạc.
Có cần tính km chạy rỗng vào tiền điện không?
Cần. Xe tốn điện cho mọi km, kể cả lúc đi đón khách hay quay về. Lấy số km tổng trên đồng hồ đầu ca và cuối ca thay vì số km có khách mà nền tảng báo, để không tính tiền mỗi km thấp hơn thực tế.
Sạc nhanh giữa ca có làm tốn nhiều hơn không?
Giá mỗi kWh ở trạm nhanh thường cao hơn sạc nhà, nên nạp càng nhiều ở đó thì tiền ngày càng cao. Sạc nhà đầy trước ca và chỉ nạp nhanh vừa đủ cho phần còn lại của ca là cách giữ tiền sạc thấp.
Giao hàng bằng xe máy điện nên đổi pin hay sạc ở nhà?
Về tiền điện, sạc nhà thường thấp hơn. Về thời gian, đổi pin nhanh hơn nhiều. Tính tiền mỗi km của cả hai cách trong một tháng, rồi cân thêm số đơn mỗi ngày bạn giữ được nhờ không phải chờ sạc.
Làm sao biết một cuốc xa có đáng nhận không về tiền điện?
Cộng quãng đường đón, quãng đường chở và quãng đường dự kiến quay về, nhân với tiền điện mỗi km của bạn khi chạy đường dài. Nếu phải sạc nhanh ở chiều về, dùng giá trạm nhanh cho phần đó.
Ghi chép tiền sạc hằng ngày có mất nhiều thời gian không?
Khoảng năm phút mỗi tối nếu bạn chụp màn hình các phiên sạc ngoài trong ngày và chỉ chép số vào một bảng tính đơn giản. Sau bốn tuần, bạn có con số đủ tin cậy để dùng hằng ngày.