Người thuê nguyên căn nhà muốn lắp chỗ sạc xe điện cần xin chủ nhà đồng ý bằng văn bản trước khi gọi thợ làm bất cứ việc gì đụng đến tường, tủ điện hay đường dây. Cách xin dễ được gật đầu nhất là mang theo đề xuất cụ thể của thợ có chứng chỉ, nói rõ ai trả chi phí, tiền điện tính thế nào, và khi trả nhà thì tháo hay để lại.
Bài này dành cho người thuê nhà riêng nguyên căn, nơi bạn có chỗ đỗ và dùng chung công tơ của căn nhà. Chuyện sạc ở chung cư, phòng trọ nhiều phòng hay khu sạc chung thuộc một nhóm tình huống khác, với ban quản lý và nội quy toà nhà. Ở đây chỉ có bạn, chủ nhà, và căn nhà.
Vì sao phải xin, kể cả khi chỉ lắp một ổ cắm
Lắp chỗ sạc không giống treo một bức tranh. Thợ có thể phải đi đường dây mới từ tủ điện, thêm aptomat, làm lại nối đất, khoan tường, có khi đề nghị tăng công suất với bên bán điện. Tất cả những thứ đó là tài sản và hạ tầng của chủ nhà, và hợp đồng mua bán điện thường đứng tên họ.
Nếu làm mà không xin, rủi ro không chỉ là mất lòng. Khi có sự cố điện, người cho thuê có thể không chịu trách nhiệm phần bạn tự ý thay đổi, còn bạn lại không có quyền sửa tiếp trên tài sản không phải của mình. Khi trả nhà, chuyện tường bị khoan, tủ điện bị thay đổi có thể thành tranh chấp tiền cọc.
Ngược lại, khi xin đàng hoàng, phần lớn chủ nhà dễ chịu hơn bạn nghĩ. Chỗ sạc làm đúng cách là một thứ làm nhà có giá trị hơn với người thuê sau, nhất là khi xe điện ngày càng phổ biến trong khu.
Chuẩn bị trước khi gặp chủ nhà
Đi gặp với tay trắng và câu "em muốn lắp chỗ sạc" thì chủ nhà sẽ hỏi lại hàng loạt câu bạn chưa trả lời được. Chuẩn bị sẵn:
- Đề xuất của thợ có chứng chỉ sau khi khảo sát: đi dây thế nào, đặt ở đâu, có cần thêm aptomat, chống rò, nối đất, có cần tăng công suất không.
- Ảnh vị trí dự định đặt bộ sạc và đường dây dự kiến, đánh dấu chỗ phải khoan.
- Phương án nhẹ nhất có thể: ví dụ chỉ làm một ổ riêng cho cáp theo xe thay vì bộ sạc treo tường.
- Thông tin về giấy tờ thợ sẽ giao sau khi lắp: biên bản nghiệm thu, phiếu bảo hành.
- Cách bạn đề nghị tính tiền điện phần sạc xe.
- Đề nghị của bạn về việc tháo hay để lại khi trả nhà.
Nếu có thể, mời chủ nhà hoặc người đại diện có mặt trong buổi khảo sát. Nghe thợ giải thích trực tiếp, chủ nhà sẽ yên tâm hơn nhiều so với nghe bạn kể lại.
Nói thế nào để chủ nhà dễ gật
Mở đầu bằng điều chủ nhà lo nhất: an toàn và tài sản. Câu nói mẫu: "Dạ, nhà em mới có ô tô điện, em muốn xin phép anh chị cho làm một chỗ sạc ở gara. Em đã mời thợ có chứng chỉ khảo sát, đây là phương án của thợ. Mọi chi phí lắp do em trả, thợ sẽ làm đường dây riêng có chống rò, không đụng tới phần điện khác của nhà."
Tiếp theo nói về tiền điện và chuyện trả nhà, trước khi chủ nhà phải hỏi: "Tiền điện sạc xe em tính được riêng theo bộ sạc, em gửi kèm khi trả tiền điện hằng tháng. Khi trả nhà, nếu anh chị muốn giữ lại thì em để lại, còn không thì em nhờ thợ tháo và trả lại tường như cũ."
Nếu chủ nhà còn ngần ngại, đừng nài. Hỏi họ lo điều gì nhất và đề nghị phương án nhỏ hơn, như chỉ làm một ổ riêng. Cho chủ nhà vài ngày suy nghĩ, kèm bản đề xuất của thợ để họ hỏi người quen nếu muốn. Một lời đồng ý chậm vẫn tốt hơn một cái gật miễn cưỡng rồi về sau lật lại.
Những điểm nên ghi vào phụ lục hợp đồng thuê
Đồng ý miệng dễ quên, nhất là khi chủ nhà đổi người quản lý hay bạn trả nhà sau nhiều năm. Ghi ngắn gọn vào một phụ lục, hai bên ký. Các điểm hay gặp:
| Điểm cần thoả thuận | Phương án hay gặp | Ghi thế nào cho rõ |
|---|---|---|
| Ai trả chi phí lắp | người thuê trả toàn bộ, hoặc hai bên chia | ghi hạng mục và bên chịu từng phần |
| Thợ do ai chọn | người thuê chọn, chủ nhà được xem giấy tờ | ghi tên đơn vị lắp, yêu cầu có biên bản nghiệm thu |
| Tiền điện phần sạc xe | tính theo số kWh trên bộ sạc, hoặc gộp chung hoá đơn | ghi cách đọc số và ngày chốt mỗi tháng |
| Tăng công suất, nếu cần | người thuê lo thủ tục với sự đồng ý của chủ nhà | ghi ai đứng tên đề nghị, ai chịu chi phí |
| Thiết bị khi trả nhà | để lại cho chủ nhà, hoặc người thuê tháo đi | ghi rõ từng món: bộ sạc, dây, aptomat |
| Khôi phục hiện trạng | trám lỗ khoan, sơn lại, để nguyên đường dây | ghi mức khôi phục, chụp ảnh trước khi lắp |
| Sự cố điện liên quan chỗ sạc | người thuê báo ngay, gọi thợ đã lắp | ghi cách báo và ai liên hệ thợ |
Phụ lục không cần văn phong pháp lý cầu kỳ. Câu chữ rõ, có ngày, có chữ ký hai bên là đủ cho những tình huống thường gặp. Nếu giá trị lắp đặt lớn hay hợp đồng thuê phức tạp, có thể hỏi thêm người có chuyên môn pháp lý.
Những điều chủ nhà hay lo và cách trả lời
"Lắp vào rồi cháy nhà thì sao?" Đây là nỗi lo chính đáng. Trả lời bằng việc làm, không bằng lời hứa: thợ có chứng chỉ, đường dây riêng, chống rò, nối đất được đo, biên bản nghiệm thu đưa chủ nhà một bản. Mời chủ nhà đến xem buổi nghiệm thu nếu họ muốn.
"Tiền điện tăng, sau này người khác thuê lại cãi nhau." Đề nghị cách đọc số trên bộ sạc để tách phần sạc xe, ghi vào phụ lục. Khi bạn trả nhà và chỗ sạc được để lại, người thuê sau sẽ thoả thuận lại với chủ nhà từ đầu.
"Khoan đục nhiều, tường xấu." Đưa ảnh và đường dây dự kiến, hỏi thợ phương án đi nổi gọn trong ống hay đi ngầm. Cam kết khôi phục hiện trạng theo mức đã ghi khi trả nhà.
"Phải lên bên điện làm giấy tờ phiền lắm." Nếu đề xuất của thợ không cần tăng công suất, nói rõ điều đó. Nếu cần, bạn nhận làm phần đi lại, chủ nhà chỉ ký những gì bắt buộc đứng tên họ.
"Lỡ dọn đi sớm, để lại cái của nợ." Ghi rõ trong phụ lục: nếu chủ nhà không muốn giữ, bạn nhờ thợ tháo và khôi phục trước khi trả nhà, bằng chi phí của bạn.
Khi chủ nhà không đồng ý lắp cố định
Có chủ nhà không muốn khoan tường hay đụng vào tủ điện, dù bạn trả hết. Đó là quyền của họ. Bạn vẫn còn vài lựa chọn. Một là xin làm một ổ cắm riêng đúng chuẩn ở gần chỗ đỗ, do thợ có chứng chỉ làm, để dùng cáp theo xe. Việc này nhỏ hơn nhiều, nhiều chủ nhà chấp nhận.
Hai là dùng ổ có sẵn, nếu thợ kiểm và xác nhận ổ đó có đường dây riêng, chịu được tải kéo dài, có chống rò và nối đất. Cách này vẫn cần chủ nhà biết, vì tiền điện và tải trên đường dây của họ thay đổi.
Ba là không sạc ở nhà: sạc ở nơi làm việc nếu có, ở trạm công cộng gần nhà, hoặc kết hợp. Với người chạy ít, một hai lần sạc ở trạm mỗi tuần có khi đủ. Điều không nên làm trong mọi trường hợp là tự ý kéo dây, dùng ổ kéo dài từ trong nhà ra gara, hoặc nhờ người không có chuyên môn "đấu tạm" cho xong.
Tiền điện sạc xe khi dùng chung công tơ với căn nhà
Nhà thuê nguyên căn thường chỉ có một công tơ. Hoá đơn hằng tháng đã do bạn trả, nên phần sạc xe nằm sẵn trong đó. Vấn đề chỉ nảy sinh khi hợp đồng có cách tính tiền điện riêng, ví dụ chủ nhà thu theo một đơn giá cố định thay vì theo hoá đơn, hoặc bạn ở chung với chủ nhà một phần căn nhà.
Khi cần tách, cách gọn là dùng số kWh ghi trên bộ sạc hay trong ứng dụng của bộ sạc, chốt vào một ngày cố định mỗi tháng, chụp ảnh gửi chủ nhà. Nếu dùng cáp theo xe, có thể lấy số kWh trong lịch sử sạc của xe, nhưng nhớ con số này thường nhỏ hơn lượng điện thật rút từ lưới một chút vì hao hụt.
Một số nhà muốn rõ ràng hơn sẽ nhờ thợ lắp một đồng hồ đo điện phụ cho đường dây sạc. Việc này phải có sự đồng ý của chủ nhà và do thợ làm. Còn nếu cần một công tơ riêng do bên bán điện quản lý, hãy hỏi bên bán điện về điều kiện, vì đó là thủ tục khác hẳn.
Khi trả nhà: tháo hay để lại, và bàn giao
Đến ngày trả nhà, làm theo đúng phụ lục đã ký. Thứ tự gọn gàng:
- Báo chủ nhà trước vài tuần, hỏi lại họ muốn giữ chỗ sạc hay muốn tháo.
- Nếu tháo: nhờ thợ có chứng chỉ ngắt và tháo bộ sạc, xử lý đầu dây trong tủ cho an toàn. Không tự tháo bộ sạc hay rút dây ra khỏi aptomat.
- Khôi phục hiện trạng theo mức đã thoả thuận: trám lỗ, sơn lại.
- Nếu để lại: bàn giao giấy tờ bộ sạc, phiếu bảo hành, sơ đồ đi dây, thẻ kích hoạt; xoá tài khoản của bạn khỏi ứng dụng hoặc chuyển cho chủ nhà.
- Chốt số điện cuối cùng, cả công tơ lẫn số trên bộ sạc nếu đang tính riêng.
- Ghi vào biên bản bàn giao nhà: tình trạng chỗ sạc, tháo hay để lại, các giấy tờ đã giao.
Ví dụ giả định: anh Minh thuê nhà ba năm, lúc lắp đã ghi phụ lục "khi trả nhà, bộ sạc và đường dây để lại, chủ nhà không hoàn chi phí". Đến lúc chuyển đi, hai bên chỉ đọc lại phụ lục, anh giao giấy tờ và chuyển tài khoản ứng dụng, mọi việc xong trong một buổi chiều.
Câu hỏi thường gặp
Người thuê nhà có được tự lắp bộ sạc xe điện không?
Không nên tự ý. Lắp chỗ sạc đụng tới tủ điện, đường dây và tường của chủ nhà, nên cần chủ nhà đồng ý bằng văn bản trước. Việc lắp phải do thợ có chứng chỉ làm, kèm biên bản nghiệm thu.
Chi phí lắp chỗ sạc ở nhà thuê nên do ai trả?
Thường người thuê trả vì là người dùng, nhưng hai bên có thể chia nếu chủ nhà muốn giữ lại chỗ sạc khi trả nhà. Ghi rõ bên nào chịu hạng mục nào vào phụ lục hợp đồng thuê để tránh hiểu lầm về sau.
Trả nhà thì bộ sạc treo tường đã lắp xử lý thế nào?
Theo phụ lục đã ký: để lại kèm giấy tờ và tài khoản cho chủ nhà, hoặc nhờ thợ có chứng chỉ tháo, xử lý đầu dây an toàn và khôi phục tường. Không tự tháo bộ sạc ra khỏi đường điện.
Chủ nhà thu tiền điện theo đơn giá cố định thì tính phần sạc xe ra sao?
Thoả thuận cách đọc số kWh trên bộ sạc hoặc đồng hồ đo phụ, chốt vào một ngày cố định mỗi tháng, chụp ảnh gửi chủ nhà. Đơn giá áp cho phần này cũng nên ghi rõ trong phụ lục.
Chủ nhà không cho lắp bộ sạc thì có cách nào sạc ở nhà không?
Có thể xin làm một ổ cắm riêng đúng chuẩn cho cáp theo xe, việc nhỏ hơn nhiều. Nếu vẫn không được, kết hợp sạc ở nơi làm và trạm công cộng. Không kéo dây hay dùng ổ kéo dài từ trong nhà ra gara.
Có cần chụp ảnh trước khi lắp chỗ sạc ở nhà thuê không?
Nên chụp tường, tủ điện và khu vực lắp trước khi thợ làm, gửi cho chủ nhà một bản. Khi trả nhà, những tấm ảnh này là căn cứ để hai bên thống nhất mức khôi phục hiện trạng.