SacDien.comSạc Điện
Sạc tại nhà riêng: ổ cắm, bộ sạc treo tường

Điện mặt trời áp mái sạc ô tô điện được không: ban ngày, ban đêm và việc của kỹ sư

Điện mặt trời trên mái chỉ sạc trực tiếp cho xe khi xe đỗ ở nhà lúc nắng. Cách tự ước phần điện mái góp vào, khi nào cần pin lưu trữ, và câu nên hỏi kỹ sư.

A Vietnamese woman seen from behind stands on a sunny rooftop terrace beside dark solar panels, looking down at a small unbranded electric car in the yard, high angle

Điện mặt trời áp mái sạc được ô tô điện, nhưng chỉ sạc trực tiếp khi xe đỗ ở nhà vào lúc có nắng. Xe đi làm từ sáng tới tối thì phần điện mái làm ra chủ yếu dùng cho thiết bị khác trong nhà, còn ban đêm xe vẫn sạc bằng điện lưới, trừ khi nhà có pin lưu trữ đủ lớn. Nói cách khác, mái nhà và xe điện hợp nhau nhất khi giờ nắng trùng giờ xe nằm nhà.

Việc tính hệ thống bao nhiêu tấm, bộ hoà lưới loại gì, có cần pin lưu trữ không là của kỹ sư hoặc đơn vị lắp đặt có chuyên môn. Bài này giúp bạn hiểu nguyên lý, tự ước bằng số giả định, và biết hỏi đúng câu, không hứa hẹn tiết kiệm được bao nhiêu.

Điện từ mái đi đâu khi xe đang cắm sạc

Một hệ áp mái thông thường gồm các tấm pin trên mái, một bộ biến tần (người bán hay gọi là bộ hoà lưới) đổi điện một chiều từ tấm pin sang điện xoay chiều cho nhà dùng, và đường nối vào tủ điện. Khi mái đang làm ra điện, các thiết bị trong nhà, kể cả bộ sạc xe, dùng phần đó trước. Thiếu thì tự lấy thêm từ lưới, dư thì tùy cách cài đặt và quy định mà đẩy lên lưới hoặc bị chặn lại.

Bộ sạc xe không biết điện đến từ mái hay từ lưới. Nó chỉ thấy điện trong nhà. Vì vậy, xe đang sạc lúc giữa trưa nắng gắt sẽ "ăn" phần lớn điện mái, còn lúc sáu giờ chiều khi nắng tắt, gần như toàn bộ điện sạc là điện lưới.

Nhà có thêm pin lưu trữ thì khác một chút: phần dư ban ngày được nạp vào pin lưu trữ, tối mang ra dùng. Nhưng pin lưu trữ dân dụng thường có dung lượng không lớn so với pin ô tô, và còn phải lo cho điều hoà, tủ lạnh, đèn buổi tối. Phần này nói kỹ hơn ở mục sau.

Nhà bạn thuộc kiểu nào: giờ nắng có trùng giờ xe nằm nhà

Câu hỏi quan trọng nhất không nằm ở mái mà nằm ở lịch đi lại. Bảng dưới gom những kiểu hay gặp:

Kiểu sinh hoạtXe ở nhà lúc nắng?Mái góp được cho xeGợi ý
Đi làm cả ngày, tối vềgần như khôngrất ítxe sạc đêm bằng lưới; điện mái phục vụ thiết bị khác
Làm việc tại nhà, xe ít đicó, nhiều ngàyđáng kểhẹn giờ sạc vào khung nắng mạnh
Nhà hai xe, một xe ở nhà ban ngàymột xe cóđáng kể cho xe đóxe ở nhà sạc ban ngày, xe kia sạc đêm
Chạy dịch vụ, về nghỉ trưavài giờ giữa trưamột phầncắm ngay khi về nghỉ trưa
Cuối tuần ở nhàhai ngày mỗi tuầnmột phầndồn phần sạc lớn vào cuối tuần nếu tiện

Nếu nhà bạn thuộc dòng đầu, đừng lắp điện mặt trời với kỳ vọng là "sạc xe miễn phí". Điện mái vẫn có ích cho nhà, nhưng gần như không đi vào pin xe. Những dòng dưới thì có thể sắp xếp thói quen để tận dụng, và đó là việc không tốn gì.

Tự ước bằng số giả định

Một phép tính thô giúp bạn có cảm giác về độ lớn, trước khi gặp kỹ sư. Toàn bộ số dưới đây là ví dụ giả định, không phải số của một hệ thật nào:

BướcVí dụ giả địnhKết quả
Hệ mái làm ra trong một ngày nắng tốtgiả định 20 kWh20 kWh
Phần nhà dùng ban ngày (tủ lạnh, quạt, điều hoà, máy bơm)giả định 8 kWhcòn khoảng 12 kWh
Xe ở nhà từ 10 giờ tới 15 giờ, sạc 7 kWnhưng nắng không đều, công suất mái thay đổixe nhận được có thể khoảng 8 đến 10 kWh từ mái
Xe tiêu thụ 15 kWh mỗi 100 km10 kWh từ máitương đương khoảng 60 km, trừ hao hụt
Ngày mây nhiềumái chỉ làm ra một phầnphần thiếu tự lấy từ lưới

Điều phép tính cho thấy: trong ngày nắng tốt và xe nằm nhà, điện mái có thể gánh phần lớn nhu cầu đi lại hằng ngày của một xe chạy vừa phải. Nhưng chỉ cần xe vắng nhà hoặc trời mây, con số tụt nhanh. Số thật của nhà bạn phụ thuộc diện tích mái, hướng mái, bóng che và hệ thống cụ thể, nên phải để kỹ sư khảo sát.

Bộ sạc biết "chỉ sạc bằng phần điện dư"

Một số bộ sạc treo tường có chế độ theo dõi điện mái và chỉ sạc khi có phần dư, hoặc tăng giảm công suất sạc bám theo nắng. Khi mây kéo qua, xe sạc chậm lại hay tạm dừng thay vì kéo điện lưới; nắng lên lại sạc tiếp. Chế độ này hợp với nhà có xe nằm nhà ban ngày và không vội.

Muốn dùng, bộ sạc phải nói chuyện được với bộ hoà lưới hoặc có thiết bị đo đặt ở đường điện vào nhà. Không phải bộ sạc và bộ hoà lưới nào cũng tương thích, nên hỏi kỹ sư trước khi mua: "Bộ hoà lưới nhà em có cho bộ sạc đọc số không, cần lắp thêm gì, và chế độ này cài ở đâu?"

Một điểm cần biết: xe thường có mức công suất tối thiểu để bắt đầu sạc. Khi phần dư nhỏ hơn mức đó, bộ sạc sẽ chờ. Vì vậy những ngày nắng yếu, xe có thể gần như không sạc được gì từ mái. Đặt sẵn một mức pin tối thiểu để khi dưới ngưỡng đó bộ sạc chuyển sang lấy cả điện lưới, tránh sáng ra thiếu pin.

Pin lưu trữ để sạc ban đêm: hiểu đúng kỳ vọng

Ý tưởng nghe rất hợp lý: ban ngày mái nạp vào pin lưu trữ, tối pin lưu trữ sạc cho xe. Trên thực tế cần nhìn hai con số. Pin lưu trữ dân dụng thường có dung lượng nhỏ hơn đáng kể so với pin của ô tô điện, và buổi tối nó còn phải nuôi điều hoà, tủ lạnh, đèn. Phần còn lại cho xe có khi chỉ đủ một quãng ngắn.

Ví dụ giả định: pin lưu trữ 10 kWh, buổi tối nhà dùng 5 kWh, còn khoảng 5 kWh. Trừ hao hụt khi đi qua pin lưu trữ rồi lại vào pin xe, xe nhận được khoảng 4 kWh, tương đương chừng hai mươi lăm km với mức tiêu thụ giả định. Có ích, nhưng không phải "sạc đầy bằng nắng".

Kỹ sư sẽ cân dung lượng pin lưu trữ theo nhu cầu cả nhà, không chỉ theo xe. Nếu mục tiêu chính của bạn là sạc xe ban đêm, nói rõ điều đó để họ tính, và hỏi: "Với nhu cầu này, pin lưu trữ cỡ nào mới góp được đáng kể cho xe, hay nên để xe sạc lưới ban đêm như bình thường?"

Hai nhà cùng lắp mái, hai kết quả khác nhau

Ví dụ giả định để thấy vì sao lịch đi lại quan trọng hơn kích thước mái. Nhà anh Minh và nhà chú Tư lắp hai hệ mái gần như giống nhau, cùng có một ô tô điện, cùng chạy khoảng bốn chục km mỗi ngày.

Anh Minh đi làm từ bảy giờ sáng tới sáu giờ chiều, xe đỗ ở bãi cơ quan. Tối về anh cắm sạc, gần như toàn bộ là điện lưới. Điện mái nhà anh lo cho tủ lạnh, máy bơm và điều hoà của người ở nhà ban ngày. Anh vẫn thấy hệ mái có ích, nhưng nó không đụng gì tới chuyện sạc xe.

Chú Tư đã nghỉ hưu, xe chủ yếu đi chợ buổi sáng và thăm con cuối tuần. Chú về nhà trước chín giờ, cắm sạc, hẹn bộ sạc chạy từ mười giờ tới ba giờ chiều. Những ngày nắng, phần lớn điện vào pin xe là điện mái; những ngày mưa thì bộ sạc tự lấy thêm từ lưới. Hai nhà, cùng thiết bị, khác nhau chỉ ở giờ xe nằm nhà.

Nếu bạn đang cân nhắc lắp mái, hãy nhìn lịch đi lại của nhà mình trước, rồi mới hỏi kỹ sư về số tấm.

Thủ tục và quy định: hỏi trước khi lắp

Điện mặt trời mái nhà có những quy định riêng về đăng ký, về việc có được bán phần dư lên lưới hay không, về yêu cầu kỹ thuật của bộ hoà lưới, và những quy định này đã thay đổi qua các thời kỳ. Đừng dựa vào trải nghiệm của nhà hàng xóm lắp từ vài năm trước.

Trước khi lắp, hỏi bên bán điện ở địa phương về điều kiện đấu nối và đăng ký hiện hành; hỏi UBND xã, phường nếu việc lắp ảnh hưởng kết cấu mái hay cần xin phép xây dựng; nhà trong khu có ban quản lý thì hỏi thêm ban quản lý. Đơn vị lắp đặt đàng hoàng sẽ chủ động nói với bạn những việc này.

Riêng phần bộ sạc xe không làm thay đổi thủ tục điện mặt trời, nhưng nếu đi kèm với nâng công suất điện nhà thì cần làm việc với bên bán điện. Gom cả hai việc vào một lần khảo sát sẽ gọn hơn.

Câu hỏi nên mang theo khi gặp kỹ sư

Ghi sẵn và hỏi lần lượt. Câu trả lời cụ thể, gắn với nhà bạn, là dấu hiệu của người đã tính kỹ:

  • Với mái nhà em, một ngày nắng tốt và một ngày mây làm ra khoảng bao nhiêu kWh?
  • Nhà em ban ngày dùng hết khoảng bao nhiêu, còn dư cho xe khoảng bao nhiêu?
  • Bộ hoà lưới có kết nối được với bộ sạc để sạc theo phần dư không?
  • Nếu thêm pin lưu trữ, tối còn bao nhiêu cho xe sau khi trừ phần nhà dùng?
  • Phần dư không dùng hết thì xử lý thế nào theo quy định hiện hành?
  • Có cần nâng công suất điện nhà khi lắp cả mái lẫn bộ sạc không?
  • Ai lo thủ tục với bên bán điện, giấy tờ gì giao lại cho em sau khi xong?

Nếu kỹ sư chỉ nói chung chung "lắp vào là xe chạy bằng nắng, khỏi tốn tiền điện" mà không hỏi gì về giờ giấc đi lại của nhà bạn, hãy hỏi thêm hoặc tìm người khác tư vấn.

Câu hỏi thường gặp

Điện mặt trời áp mái có sạc trực tiếp cho xe điện vào ban đêm được không?

Không, vì ban đêm tấm pin không làm ra điện. Muốn dùng điện mái cho xe vào ban đêm phải có pin lưu trữ, và phần dành cho xe thường nhỏ vì pin lưu trữ còn nuôi các thiết bị khác trong nhà.

Đi làm cả ngày thì lắp điện mặt trời có giúp gì cho việc sạc xe không?

Rất ít, vì xe không ở nhà lúc nắng. Điện mái vẫn có ích cho thiết bị khác trong nhà, nhưng xe sẽ sạc chủ yếu bằng điện lưới vào ban đêm. Nhà có xe nằm nhà ban ngày mới tận dụng được nhiều.

Có cần bộ sạc đặc biệt để sạc xe bằng điện mặt trời không?

Không bắt buộc, bộ sạc thường vẫn dùng điện mái khi xe sạc lúc nắng. Bộ sạc có chế độ bám theo phần điện dư giúp tận dụng tốt hơn, nhưng phải tương thích với bộ hoà lưới; hỏi kỹ sư trước khi mua.

Ngày mưa xe sạc ở nhà có điện mặt trời thì sao?

Hệ thống tự lấy phần thiếu từ lưới, xe vẫn sạc bình thường. Nếu bạn cài chế độ chỉ sạc bằng phần dư, nên đặt một mức pin tối thiểu để dưới mức đó bộ sạc dùng thêm điện lưới, tránh sáng ra xe thiếu pin.

Lắp điện mặt trời mái nhà để sạc xe cần hỏi những nơi nào?

Hỏi bên bán điện địa phương về điều kiện đấu nối và đăng ký hiện hành, hỏi UBND xã hoặc phường nếu có thay đổi kết cấu mái, và ban quản lý nếu nhà ở trong khu có quản lý. Quy định có thay đổi nên đừng dựa vào kinh nghiệm cũ.

Có nên tự tính số tấm pin để đủ sạc xe rồi mua về lắp?

Không nên. Sản lượng phụ thuộc hướng mái, bóng che, thời tiết và nhu cầu cả nhà, còn việc lắp đặt và đấu nối phải do đơn vị có chuyên môn làm. Bạn chỉ cần mang số liệu đi lại và thói quen sạc để kỹ sư tính.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138