SacDien.comSạc Điện
Sạc tại nhà riêng: ổ cắm, bộ sạc treo tường

Cáp sạc theo xe cắm ổ cắm thường: dùng được tới đâu, khi nào nên thôi

Cáp sạc đi kèm xe cắm vào ổ cắm trong nhà dùng được, nhưng chậm và kén ổ. Cách tự tính xem nó có theo kịp quãng đường mỗi ngày và dấu hiệu phải ngừng dùng.

A Vietnamese man seen from behind coils a thick black portable charging cable beside a small unbranded electric car in a narrow townhouse front yard, early morning soft light, eye-level shot

Câu trả lời ngắn: cáp sạc đi kèm xe (loại có hộp điều khiển nhỏ ở giữa dây, một đầu cắm vào ổ điện, một đầu cắm vào xe) dùng được để sạc ở nhà, với điều kiện ổ cắm và đường dây phía sau nó được thợ điện kiểm là chịu được dòng điện kéo dài nhiều giờ. Nó chậm, nên hợp với người mỗi ngày chạy quãng ngắn và có cả đêm để cắm. Nếu ổ cắm nóng lên, phích lỏng, aptomat nhảy, hay bạn phải dùng ổ kéo dài mới với tới xe, thì đó là lúc thôi dùng cách này.

Phần dưới đây giúp bạn tự tính xem cáp theo xe có theo kịp nhu cầu đi lại của nhà mình không, biết nhìn ổ cắm thế nào trước khi cắm, hỏi thợ câu gì, và nhận ra những dấu hiệu cho thấy đã đến lúc nhờ thợ có chứng chỉ làm một đường dây riêng hoặc lắp bộ sạc treo tường.

Cáp sạc theo xe sạc nhanh cỡ nào

Cáp sạc theo xe thường được hãng giới hạn ở dòng điện thấp để an toàn với ổ cắm dân dụng. Tùy xe và tùy cách cài trên hộp điều khiển, công suất thực tế thường quanh mức một đến hơn hai kilowatt. Để dễ hình dung, lấy ví dụ giả định: cáp cho ra 2 kW, pin xe dung lượng 40 kWh, xe đang còn 20% và bạn muốn lên 80%. Phần cần nạp là 60% của 40 kWh, tức 24 kWh. Chia 24 cho 2 ra 12 giờ, cộng thêm một chút vì có hao hụt khi đổi điện từ lưới vào pin, nên thực tế khoảng 13 giờ.

Con số ấy nghe dài, nhưng ít ai cần nạp từ 20% lên 80% mỗi đêm. Người đi làm quãng ngắn thường chỉ dùng hết một phần nhỏ pin mỗi ngày. Nếu xe giả định tiêu thụ 15 kWh cho 100 km và bạn chạy 40 km một ngày, xe dùng khoảng 6 kWh. Với cáp 2 kW, ba đến bốn giờ cắm là bù lại. Cắm lúc mười giờ tối, sáng ra đã dư.

Thông số thật của xe bạn nằm trong sổ hướng dẫn, trên nhãn của hộp điều khiển ở giữa dây, và trong mục sạc của màn hình xe hoặc ứng dụng của hãng. Hãy đọc ở đó, đừng đoán theo lời người bán hàng hay hội nhóm, vì mỗi xe mỗi khác.

Tự tính: cáp theo xe có theo kịp quãng đường mỗi ngày không

Bảng dưới dùng toàn số giả định để bạn thấy cách tính. Thay bằng mức tiêu thụ thật của xe bạn (xem trên màn hình xe sau vài tuần chạy) và công suất ghi trên hộp điều khiển của cáp.

Quãng đường mỗi ngày (giả định)Điện xe dùng, giả định 15 kWh/100 kmGiờ cắm cần với cáp 2 kW (đã tính hao hụt)Nhận xét
20 kmkhoảng 3 kWhkhoảng 2 giờthừa sức, cắm cách ngày cũng được
50 kmkhoảng 7,5 kWhkhoảng 4 giờvừa vặn trong một đêm
100 kmkhoảng 15 kWhkhoảng 8 giờkín đêm, không dư nếu về muộn
180 km (chạy dịch vụ)khoảng 27 kWhkhoảng 15 giờkhông theo kịp, cần bộ sạc mạnh hơn hoặc sạc thêm ở trạm

Cách đọc bảng: nếu số giờ cần cắm gần bằng hoặc dài hơn thời gian xe đỗ ở nhà, cáp theo xe không còn là lựa chọn chính. Nếu số giờ chỉ bằng một nửa thời gian đỗ, bạn còn khoảng dư cho những hôm về muộn hay hôm phải chạy thêm. Nhớ rằng trời nóng, bật điều hoà nhiều, chở nặng làm mức tiêu thụ tăng, nên chừa dư một ít.

Một cách kiểm nhanh không cần bảng: tối nào về nhà, ghi lại mức pin lúc cắm và mức pin sáng hôm sau, kèm giờ cắm và giờ rút. Sau hai tuần, bạn có số thật của chính xe mình, chính ổ cắm nhà mình, trong chính mùa đang đi. Nếu sáng nào xe cũng đầy tới mức đặt sẵn từ trước khi bạn thức dậy, cáp theo xe đang làm tốt việc của nó và chưa cần đầu tư gì thêm.

Nhìn ổ cắm thế nào trước khi cắm lần đầu

Ổ cắm phải là ổ riêng, không dùng chung với bếp, máy giặt hay bình nóng lạnh. Cáp theo xe kéo dòng điện đều đặn suốt nhiều giờ. Ổ dùng chung với thiết bị khác dễ làm aptomat nhảy giữa đêm, hoặc tệ hơn là làm nóng đường dây mà không ai thấy.

Phích cắm vào phải chặt, không lung lay, không phải đẩy nghiêng mới ăn điện. Chỗ tiếp xúc lỏng là chỗ sinh nhiệt. Ổ cắm cũ, đã ngả màu vàng hay có vết xém quanh lỗ cắm là ổ phải thay trước, và việc thay là của thợ.

Ổ phải có chân nối đất nếu phích của cáp có chân nối đất. Hộp điều khiển của nhiều cáp tự kiểm nối đất và báo lỗi nếu thiếu. Đừng tìm cách lách lỗi này bằng phích chuyển; lỗi đó là để bảo vệ bạn.

Vị trí ổ phải đủ gần xe để cáp với tới mà không căng. Hộp điều khiển nên nằm trên mặt khô, không treo lơ lửng bằng chính dây, không nằm ở chỗ đọng nước khi mưa tạt vào.

Có aptomat chống rò (RCD hoặc RCBO) phía trước ổ đó hay không. Bạn không cần mở tủ điện để biết; hãy hỏi thợ, hoặc nhìn nhãn trên các aptomat trong tủ xem có nút thử nhỏ không. Chưa chắc thì xem như chưa có và nhờ thợ kiểm.

Những việc không nên làm, kể cả chỉ "một lần"

Phần lớn sự cố khi sạc bằng cáp theo xe không nằm ở xe hay cáp, mà ở những thứ người dùng gắn thêm vào giữa. Danh sách dưới đây là những thứ nên loại hẳn:

  • Cắm qua ổ cắm kéo dài, ổ chia nhiều lỗ hay cuộn dây quấn tròn, dù ổ đó trông to và chắc.
  • Dùng phích chuyển, đầu chuyển mua ngoài chợ để cắm vào ổ không đúng loại.
  • Kéo dây từ tầng trên xuống qua cửa sổ hoặc ban công cho cáp với tới xe.
  • Để hộp điều khiển nằm trong vũng nước, trên nắp cống, hoặc chỗ xe khác cán qua.
  • Cắm cáp khi tay ướt, khi xe vừa lội nước sâu về, hoặc khi đầu cắm bám nước mưa.
  • Tự mở hộp điều khiển để chỉnh, hay mua cáp "đã độ" để sạc nhanh hơn.

Lý do chung của cả danh sách: mỗi chỗ nối thêm là một chỗ tiếp xúc có thể nóng lên khi dòng điện chạy liên tục nhiều giờ, và những thứ ấy không được thiết kế cho tải kéo dài như vậy. Nếu cáp không với tới ổ, cách đúng là nhờ thợ làm thêm một ổ riêng gần chỗ đỗ, không phải nối dài.

Dấu hiệu phải ngừng dùng và việc làm tiếp theo

Trong vài tuần đầu, sau khi cắm khoảng nửa tiếng, bạn nên chạm nhẹ mu bàn tay một thoáng vào phích cắm và mặt ổ. Ấm nhẹ là bình thường; những dấu hiệu dưới đây thì không.

Dấu hiệuCó thể vì saoLàm gì ngayAi xử lý
Phích hoặc ổ nóng tới mức không giữ tay đượctiếp xúc lỏng, ổ cũ, dây phía sau nhỏdừng sạc trên xe, ngắt aptomat của ổ nếu an toàn, không cắm lạithợ điện có chứng chỉ
Mùi khét, vết xém quanh lỗ cắmđã có hồ quang ở chỗ tiếp xúcngắt điện từ aptomat, tránh xa, không dùng ổ đó nữathợ điện
Aptomat nhảy giữa đêmquá tải do chung tải, hoặc rò điệnkhông bật lại nhiều lần liên tiếp, ghi giờ nhảythợ điện kiểm tải và chống rò
Hộp điều khiển báo lỗi nối đấtổ thiếu nối đất hoặc nối đất kémdừng dùng ổ đóthợ điện
Đèn trong nhà chớp tối mỗi khi xe bắt đầu sạcđường dây yếu hoặc điện áp thấphạ dòng sạc trên xe nếu xe cho chỉnh, theo dõithợ điện, có khi cả bên bán điện

Nếu thấy khói hoặc lửa, không lại gần để rút phích. Ra khỏi khu vực, báo người trong nhà, gọi lực lượng cứu hoả. Đó là trường hợp hiếm, nhưng biết trước thì không lúng túng.

Khi nào nên chuyển sang đường dây riêng hoặc bộ sạc treo tường

Có ba tình huống hay gặp. Một là nhu cầu đi lại tăng: bạn chuyển chỗ làm xa hơn, nhận chạy thêm, hay nhà có thêm người dùng xe, và bảng tính ở trên cho thấy cáp không theo kịp. Hai là ổ cắm hiện tại có bất kỳ dấu hiệu nào trong bảng dấu hiệu, dù đã thay ổ một lần. Ba là xe đỗ ngoài trời nhiều và bạn ngại cảnh hộp điều khiển nằm dưới đất mỗi lần mưa.

Ví dụ giả định: anh Minh dùng cáp theo xe được nửa năm, mỗi ngày chạy khoảng 30 km, không có vấn đề gì. Từ khi anh nhận thêm việc giao hàng buổi tối, quãng đường lên gần gấp ba. Có hôm sáng ra xe mới tới 60%. Anh không đổi sang ổ kéo dài cho tiện cắm sớm hơn, mà gọi thợ khảo sát một đường dây riêng và hỏi về bộ sạc treo tường. Đó là thứ tự đúng: nhu cầu đổi thì thay hạ tầng, không vá bằng dây nối.

Bộ sạc treo tường không phải là thứ bắt buộc. Nhiều nhà dùng cáp theo xe cắm vào ổ riêng do thợ làm đúng cách suốt nhiều năm. Điều quan trọng là phía sau ổ cắm đã được người có chuyên môn kiểm.

Hỏi thợ câu gì khi nhờ kiểm ổ cắm cho cáp theo xe

Bạn không cần hiểu sâu về điện, chỉ cần hỏi đúng câu để thợ biết mình cần gì. Một câu mở đầu gọn: "Nhà em định sạc ô tô điện bằng cáp theo xe, mỗi đêm cắm tám đến mười tiếng. Anh kiểm giúp em ổ này có chịu được tải liên tục như vậy không, dây phía sau có đi riêng không, có chống rò chưa và nối đất có đạt không."

Sau khi kiểm, hãy hỏi thêm: "Nếu cần làm ổ riêng thì anh đặt ở đâu cho cáp với tới mà không phải kéo dài, có che mưa được không?" và "Anh ghi giúp em ổ này đi về aptomat nào trong tủ." Câu cuối giúp cả nhà biết ngắt điện ở đâu khi có chuyện. Dán một mẩu giấy nhỏ cạnh aptomat đó là đủ.

Giữ lại những gì thợ làm: ngày làm, tên và cách liên lạc của thợ, phần việc đã làm, thiết bị đã thay. Khi có trục trặc sau này, những ghi chép đó giúp người đến sau đỡ phải dò lại từ đầu.

Câu hỏi thường gặp

Sạc ô tô điện bằng ổ cắm thường trong nhà có làm hỏng pin không?

Không. Sạc chậm bằng cáp theo xe không gây hại gì cho pin, thậm chí là kiểu sạc nhẹ nhàng nhất. Rủi ro nếu có nằm ở ổ cắm và đường dây trong nhà phải gánh dòng điện nhiều giờ, nên cần thợ kiểm phía sau ổ trước khi dùng thường xuyên.

Ổ cắm thường trong nhà có cần thay loại đặc biệt mới sạc được không?

Không nhất thiết là loại đặc biệt, nhưng phải là ổ tốt, còn chặt, có nối đất, đi dây riêng và có chống rò phía trước. Thợ điện sẽ xem ổ hiện có đạt chưa; nếu ổ cũ hoặc dùng chung với thiết bị lớn, thợ sẽ đề nghị làm ổ riêng.

Có nên để cáp sạc theo xe cắm qua đêm khi cả nhà đi ngủ không?

Được, khi ổ và đường dây đã được thợ kiểm và vài tuần đầu bạn đã theo dõi thấy phích không nóng bất thường. Nên đặt hộp điều khiển ở chỗ khô ráo, không vướng lối đi, và cả nhà biết aptomat nào ngắt ổ đó.

Xe cho chỉnh dòng sạc trên màn hình thì nên để mức nào khi dùng ổ thường?

Nếu thợ chưa xác nhận đường dây chịu được mức cao nhất, nên chọn mức thấp hơn. Sạc chậm hơn một chút đổi lấy ổ cắm và dây mát hơn là đáng. Mức cụ thể nên theo lời thợ sau khi kiểm và theo sổ hướng dẫn của xe.

Cáp theo xe bị đứt vỏ ngoài một đoạn ngắn thì quấn băng dính dùng tạm được không?

Không nên. Cáp sạc có nhiều lớp bên trong, vỏ ngoài rách là nước và bụi có đường vào. Hãy ngừng dùng, liên hệ đại lý ủy quyền của hãng để kiểm hoặc thay cáp đúng loại, không tự nối hay quấn lại.

Nhà thuê có dùng cáp theo xe cắm ổ của chủ nhà được không?

Nên hỏi chủ nhà trước, vì sạc xe làm tăng điện tiêu thụ và kéo tải dài trên đường dây của họ. Nói rõ số giờ cắm mỗi đêm, đề nghị thợ kiểm ổ và thoả thuận cách tính phần điện sạc xe cho rõ ràng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138