Gói thành viên ở trạm sạc chỉ có lợi khi mỗi tháng bạn sạc ở đúng mạng trạm đó nhiều hơn một mức hoà vốn. Mức này tính bằng một phép chia: tiền gói mỗi tháng chia cho phần được giảm trên mỗi kWh. Sạc ít hơn mức đó thì gói làm bạn tốn thêm; sạc nhiều hơn thì gói giúp bạn đỡ. Không cần đoán, chỉ cần lấy lịch sử phiên vài tháng gần nhất ra đếm.
Bài này đi qua các kiểu gói hay gặp, cách tính điểm hoà vốn cho từng kiểu, bảng ví dụ ba người dùng khác nhau, những dòng điều khoản cần đọc trước khi bấm đăng ký và câu hỏi nên gửi bộ phận hỗ trợ. Mọi con số là "đơn vị" giả định; giá gói thật và điều kiện thật xem trong ứng dụng của mạng trạm sạc tại thời điểm đăng ký, vì chúng có thể thay đổi.
Các kiểu gói thường gặp
Phí tháng cố định, đổi lại đơn giá mỗi kWh thấp hơn. Kiểu dễ tính nhất. Bạn trả một khoản đầu tháng, mỗi lần sạc được tính theo giá thành viên thay vì giá lẻ. Lợi hay không hoàn toàn phụ thuộc số kWh trong tháng.
Nạp trước một lượng kWh với giá gộp. Bạn mua sẵn một số kWh, dùng dần. Cần để ý hạn dùng: phần kWh chưa dùng hết khi hết hạn có thể bị mất, và khi đó giá thật mỗi kWh đã dùng sẽ cao hơn giá gói.
Miễn phí mở phiên hoặc miễn phí chiếm chỗ trong một khoảng. Có gói không giảm giá điện mà bỏ các khoản phụ. Lợi với người sạc nhiều lần ngắn hoặc hay phải để xe lâu sau khi đầy.
Gói gắn với loại trụ hoặc khung giờ. Có gói chỉ áp dụng cho trụ AC, hoặc chỉ ngoài giờ cao điểm. Nếu bạn chủ yếu dùng DC ban ngày, gói kiểu này gần như không có tác dụng.
Gói đi kèm khi mua xe hoặc khuyến mãi. Thường miễn phí hoặc giảm giá trong một thời gian. Ghi lại ngày hết hạn để khỏi bất ngờ khi giá lẻ quay lại, và để kịp tính có nên mua tiếp gói trả tiền không.
Phép tính điểm hoà vốn
Với kiểu gói phí tháng phổ biến nhất, công thức là: số kWh hoà vốn mỗi tháng = phí gói tháng ÷ (giá lẻ mỗi kWh − giá thành viên mỗi kWh). Ví dụ giả định: gói tháng 60 đơn vị, giá lẻ 6 đơn vị mỗi kWh, giá thành viên 4,5 đơn vị. Mỗi kWh bạn được giảm 1,5 đơn vị, nên cần sạc 60 chia 1,5, bằng 40 kWh mỗi tháng thì mới hoà. Sạc 80 kWh thì đỡ được 60 đơn vị; sạc 20 kWh thì tốn thêm 30 đơn vị so với trả lẻ.
Với kiểu nạp trước kWh, so giá gói chia số kWh với giá lẻ, nhưng chỉ tính phần bạn chắc chắn dùng hết trong hạn. Ví dụ giả định: gói 100 kWh giá 450 đơn vị, hạn hai tháng. Nếu hai tháng bạn chỉ sạc được 70 kWh ở mạng đó, giá thật là 450 chia 70, khoảng 6,4 đơn vị mỗi kWh, đắt hơn cả giá lẻ 6 đơn vị.
Với gói miễn phí phiên hoặc chiếm chỗ, cộng các khoản đó trong lịch sử ba tháng gần nhất, chia ba, so với giá gói. Nếu bạn hiếm khi bị tính phí chiếm chỗ thì gói kiểu này không giúp gì; tốt hơn là đặt hẹn giờ nhắc rời trụ.
Có gói trộn nhiều thứ một lúc: vừa phí tháng, vừa giảm giá, vừa miễn phí phiên. Khi đó tính từng phần lợi rồi cộng lại: phần giảm giá điện nhân số kWh, cộng số phí phiên được miễn, cộng phí chiếm chỗ được miễn theo trung bình lịch sử. Tổng lợi lớn hơn phí gói thì gói có lợi. Đừng chỉ nhìn dòng quảng cáo nổi bật nhất trên trang đăng ký, vì đó thường là phần lợi lớn nhất trên giấy chứ chưa chắc là phần bạn dùng nhiều nhất.
Ba người, ba kết quả
Cùng gói giả định ở mục trên: phí tháng 60 đơn vị, giá lẻ 6, giá thành viên 4,5 đơn vị mỗi kWh, điểm hoà 40 kWh. Ba người dùng khác nhau:
| Người dùng | kWh mỗi tháng ở mạng này | Trả lẻ | Có gói | Kết luận |
|---|---|---|---|---|
| Anh Minh, có sạc nhà, chỉ dùng trạm khi đi xa | 15 | 90 đơn vị | 60 + 67,5 = 127,5 đơn vị | Không nên mua; trả lẻ đỡ hơn |
| Chị Hà, ở chung cư chưa có khu sạc, sạc AC và DC hằng tuần | 90 | 540 đơn vị | 60 + 405 = 465 đơn vị | Nên mua; đỡ 75 đơn vị mỗi tháng |
| Chú Tư, chạy dịch vụ, sạc ở nhiều mạng khác nhau | 35 ở mạng này | 210 đơn vị | 60 + 157,5 = 217,5 đơn vị | Gần hoà; chỉ nên mua nếu dồn sạc về mạng này |
Trường hợp chú Tư đáng chú ý: tổng số kWh mỗi tháng của chú rất lớn, nhưng chia cho nhiều mạng nên không mạng nào đủ điểm hoà. Gói chỉ có lợi nếu chú chủ động dồn phần lớn lần sạc về một mạng, và điều đó chỉ hợp lý khi mạng đó có trạm trên đúng tuyến chú hay chạy.
Một cách nhìn khác cho người như chú Tư: thay vì hỏi "gói có lợi không", hãy hỏi "nếu mua gói thì mỗi tháng phải dồn thêm bao nhiêu kWh về mạng này". Ở ví dụ trên, chú chỉ cần thêm chừng năm kWh là hoà, dồn thêm hai mươi kWh thì mỗi tháng đỡ được khoảng hai mươi đơn vị. Nếu việc dồn thêm đó không làm chú chạy vòng hay chờ lâu hơn, gói đáng thử một tháng rồi xem lại.
Ước số kWh bạn sẽ sạc ở mạng đó
Đừng đoán theo cảm giác. Làm theo các bước sau, mất chừng mười phút:
- Mở lịch sử phiên trong ứng dụng của mạng trạm sạc, lọc ba tháng gần nhất.
- Cộng số kWh mỗi tháng, ghi riêng phần AC và phần DC nếu gói chỉ áp dụng cho một loại.
- Bỏ ra những tháng bất thường: tháng có chuyến đi xa hiếm hoi, tháng xe nằm xưởng.
- Lấy trung bình các tháng còn lại. Đó là số kWh bình thường của bạn ở mạng này.
- Nghĩ tới ba tháng tới: có thay đổi gì không, như chuyển nhà, đổi chỗ làm, toà nhà sắp có khu sạc. Nếu có, chỉnh con số theo đó.
- So với điểm hoà vốn. Nếu chỉ vượt chút ít, cân nhắc thêm các điều khoản ở mục sau trước khi quyết.
Nếu bạn chưa có lịch sử vì mới dùng xe, cứ trả lẻ một hai tháng đầu. Mất một ít so với có gói không đáng kể bằng việc mua gói rồi phát hiện mình sạc chủ yếu ở nơi khác.
Điều khoản cần đọc trước khi đăng ký
Gói nào cũng có điều kiện đi kèm. Đánh dấu từng dòng đã đọc và hiểu:
- Gói có tự gia hạn không, huỷ thế nào và trước bao nhiêu ngày?
- Giá thành viên áp dụng cho trụ AC, trụ DC hay cả hai? Có khác theo khung giờ không?
- Số kWh nạp trước có hạn dùng không? Hết hạn thì phần dư bị mất hay được cộng dồn?
- Phí chiếm chỗ, phí mở phiên có được miễn hay giảm không?
- Gói có áp dụng ở mọi trạm của mạng, hay chỉ một số trạm, một số vùng?
- Đổi điều kiện giữa chừng thì được báo trước thế nào?
- Huỷ gói giữa tháng có được hoàn phần chưa dùng không, hoàn về ví trong ứng dụng hay hình thức nào?
- Gói gắn với một tài khoản hay dùng được cho nhiều xe trong nhà? Nhà có hai xe điện thì câu này đổi hẳn phép tính điểm hoà.
Chụp màn hình trang điều khoản lúc đăng ký và lưu lại. Nếu sau này điều kiện thay đổi, bạn có cái để đối chiếu và hỏi lại.
Những cái sai hay gặp
Mua gói vì một chuyến đi xa. Một chuyến về quê dịp lễ có thể sạc nhiều ở một mạng, nhưng chỉ là một tháng. Mua gói tháng cho chuyến đó thì hợp lý nếu điểm hoà vẫn đạt trong riêng tháng ấy, và nhớ tắt tự gia hạn ngay sau khi đăng ký.
Mua gói ở nhiều mạng cùng lúc. Mỗi gói đòi một điểm hoà riêng. Chia lượng sạc cho nhiều gói thì thường không gói nào đạt, cộng lại tốn hơn trả lẻ.
Quên rằng sạc nhà vẫn rẻ hơn. Có gói rồi, người ta hay có tâm lý "đã trả tiền thì phải dùng", ra trạm sạc cả những lần lẽ ra cắm ở nhà. Giá thành viên ở trạm thường vẫn cao hơn điện nhà, nên dùng gói theo kiểu đó là lỗ kép.
Không xem lại sau ba tháng. Thói quen sạc thay đổi theo mùa, theo công việc. Đặt một lời nhắc ba tháng một lần để mở lịch sử ra tính lại điểm hoà.
Tính điểm hoà bằng giá lẻ cũ. Giá lẻ và giá thành viên đều có thể đổi. Mỗi lần tính lại, mở bảng giá hiện tại trong ứng dụng chứ đừng dùng số đã ghi từ lần trước, vì chỉ cần khoảng cách giữa hai mức giá hẹp lại một chút là điểm hoà đã nhảy lên đáng kể.
Câu hỏi nên gửi bộ phận hỗ trợ
Nếu điều khoản trong ứng dụng chưa rõ, nhắn bộ phận hỗ trợ trước khi trả tiền. Hỏi ngắn, cụ thể, mỗi tin một ý để câu trả lời cũng rõ. Câu mẫu: "Em đang cân nhắc gói tháng. Cho em hỏi giá thành viên có áp dụng cho trụ sạc nhanh không, và nếu em huỷ giữa tháng thì phần phí còn lại xử lý thế nào ạ?"
Câu thứ hai nên hỏi: "Trạm ở bãi xe gần nhà em có thuộc gói này không, và phí gửi xe của bãi có được giảm cho thành viên không ạ?" Phí gửi xe thường do bãi thu riêng, không thuộc mạng trạm, nên câu trả lời hay là không, nhưng biết trước vẫn hơn.
Lưu lại tin trả lời. Nếu sau này có tranh cãi về khoản bị trừ, tin nhắn của bộ phận hỗ trợ là bằng chứng tốt nhất bạn có, tốt hơn nhiều so với nhớ lại "hôm đó họ bảo thế".
Câu hỏi thường gặp
Sạc bao nhiêu kWh mỗi tháng thì nên mua gói thành viên?
Lấy phí gói tháng chia cho phần giảm trên mỗi kWh, tức giá lẻ trừ giá thành viên. Kết quả là số kWh hoà vốn. Nếu trung bình ba tháng gần nhất bạn sạc ở mạng đó nhiều hơn mức này rõ rệt thì gói có lợi.
Đã có sạc ở nhà thì có cần gói thành viên ở trạm không?
Thường không cần, vì phần lớn điện bạn sạc ở nhà và chỉ ra trạm khi đi xa. Số kWh ở trạm mỗi tháng ít, khó đạt điểm hoà vốn. Trả lẻ cho những lần đi xa thường đỡ tốn hơn.
Gói nạp trước kWh có bị mất nếu dùng không hết không?
Tuỳ điều khoản của từng gói. Nhiều gói có hạn dùng, hết hạn thì phần dư không còn. Đọc kỹ mục hạn dùng trước khi mua và chỉ mua lượng bạn chắc chắn dùng hết trong thời hạn đó.
Gói thành viên có miễn phí gửi xe ở bãi có trạm sạc không?
Thường không, vì phí gửi xe do bãi đỗ thu riêng. Một số nơi có thoả thuận riêng nên hãy hỏi bộ phận hỗ trợ của mạng trạm sạc trước, và cộng phí gửi xe vào khi tính tiền thật mỗi lần sạc.
Có nên mua gói ở hai mạng trạm sạc cùng lúc không?
Chỉ khi lượng sạc ở mỗi mạng đều vượt điểm hoà vốn riêng của gói đó. Nếu chia đều lượng sạc cho hai mạng, nhiều khả năng cả hai gói đều không đạt và bạn trả nhiều hơn trả lẻ.
Bao lâu thì nên xem lại có nên giữ gói không?
Khoảng ba tháng một lần, hoặc ngay khi có thay đổi lớn như chuyển nhà, đổi chỗ làm, toà nhà có khu sạc mới. Mở lịch sử phiên, tính lại trung bình số kWh và so với điểm hoà vốn.