Chỗ đặt trụ sạc tốt là chỗ khách nhìn thấy ngay khi vào, xe đỗ vào và ra không phải lùi nhiều lần, cáp không vắt ngang lối đi bộ, mưa lớn không đọng nước, tối vẫn đủ sáng, và nhân viên đứng ở quầy nhìn ra được. Gần tủ điện là một điểm cộng vì dây ngắn, nhưng không phải tiêu chí duy nhất; chỗ tiện cho dây mà bất tiện cho khách thì trụ đứng không.
Trước khi mời thợ, chủ quán nên tự đi một vòng mặt bằng vào ba thời điểm: giờ đông khách, lúc trời mưa và buổi tối. Mỗi lần đi, mang theo danh sách kiểm bên dưới và ghi chú ngay chỗ đứng. Thợ sẽ quyết phần kỹ thuật, nhưng chủ quán hiểu khách và mặt bằng của mình hơn ai hết.
Danh sách kiểm khi đi một vòng mặt bằng
Đánh dấu từng mục cho mỗi vị trí ứng viên, vị trí nào nhiều dấu nhất thì đưa thợ xem trước:
- Khách vừa vào cổng có thấy chỗ sạc không, hay phải hỏi mới biết.
- Ô tô đỗ vào được bằng một lần tiến hoặc một lần lùi, không chắn xe khác.
- Cáp từ trụ tới cổng sạc của xe không băng qua lối đi bộ của khách.
- Khi mưa lớn, chỗ đó không đọng nước, không có nước từ mái hắt thẳng vào.
- Buổi tối có đèn chiếu đủ để nhìn rõ đầu cắm và mặt đất.
- Nhân viên ở quầy hoặc người giữ xe nhìn thấy được chỗ sạc.
- Xa bếp, kho hàng, bình gas, đống bao bì, rèm vải.
- Không chắn lối thoát hiểm, không chắn đường xe chữa cháy vào.
- Khoảng cách tới tủ điện để thợ ước đường dây.
- Có chỗ để gắn biển chỉ dẫn và nội quy ngắn mà không che tầm nhìn.
Vị trí nào trượt mục "không chắn lối thoát" hoặc "không đọng nước" thì loại luôn, dù các mục khác tốt đến đâu.
Ô tô điện: cổng sạc mỗi xe một chỗ
Mỗi mẫu ô tô điện đặt cổng sạc một kiểu: bên trái, bên phải, phía trước hay phía sau. Trụ đặt ở một góc cố định, cáp có chiều dài giới hạn, nên có xe đỗ vào thì cáp vừa tới, có xe phải quay đầu đỗ ngược mới cắm được.
Cách giải quyết thường thấy là đặt trụ ở giữa đầu chỗ đỗ thay vì sát một bên, và hỏi thợ chọn cáp đủ dài cho hai hướng đỗ. Cáp quá dài lại thành một sợi dây nằm dưới đất dễ vấp và dễ bị xe cán, nên cần thêm móc treo cáp, hoặc trụ có cơ cấu thu cáp.
Chỗ đỗ cho xe sạc nên rộng hơn chỗ đỗ thường một chút để khách mở cửa, đi quanh xe cầm cáp mà không phải lách. Nếu bãi hẹp, hai xe đỗ sát nhau thì người cắm sạc phải chen vào khe xe, rất dễ quệt và vấp cáp.
Anh Minh, chủ một nhà hàng giả định, từng đặt trụ sát tường bên phải vì gần tủ điện. Sau một tháng, nhân viên ghi lại: gần một nửa số khách phải ra quầy nhờ dắt xe đỗ ngược. Sau đó, anh nhờ thợ dời trụ vào giữa đầu chỗ đỗ và thêm móc treo cáp; số khách phải nhờ dắt xe giảm hẳn.
Bài học từ chuyện đó: trước khi chốt chỗ, nhờ vài khách quen đi ô tô điện đỗ thử vào ô dự định, rồi căng một sợi dây thừng từ chỗ định đặt trụ tới cổng sạc của xe họ để ước chiều dài cáp. Mười phút thử thật cho biết nhiều hơn mọi bản vẽ.
Xe máy điện: khu sạc riêng, không lẫn với chỗ giữ xe thường
Khách xe máy điện chủ yếu dùng bộ sạc đi theo xe cắm vào ổ. Khu sạc nên là một dải riêng có mái che, có các ổ cắm do thợ lắp cố định ở độ cao tránh nước bắn, mỗi ổ một vị trí đỗ, đi chung qua aptomat chống rò. Không đặt khu sạc lọt vào giữa dãy xe gửi thường, vì xe sạc phải được nhìn thấy và có lối tiếp cận khi cần ngắt.
Khoảng cách giữa các xe đang sạc nên rộng hơn khoảng cách giữa xe gửi thường. Bộ sạc đặt trên yên hoặc trên kệ, không để dưới đất, không phủ áo mưa lên. Nếu quán cho sạc pin rời, cần một kệ riêng làm bằng vật liệu không cháy, đặt trong tầm mắt nhân viên, không phải trong kho hay dưới gầm cầu thang.
Chị Hà sắp xếp khu sạc xe máy của quán thành sáu ô đánh số trên nền, mỗi ô một ổ. Nhân viên giữ xe ghi số ô vào vé, khách ra lấy xe thì biết ngay xe nào đang cắm, tránh việc khách rút nhầm sạc của người khác.
Mưa, nắng và chỗ đọng nước
Nhìn nền sau cơn mưa to. Chỗ thấp nhất trong bãi là chỗ không đặt trụ và không đặt ổ cắm. Đi xem ngay sau mưa, nhìn vệt nước khô trên nền những ngày sau cũng đoán được.
Mái che giúp người, không thay được thiết bị đúng loại. Trụ ngoài trời phải là loại dành cho ngoài trời, có cấp bảo vệ phù hợp; đó là việc của thợ chọn. Mái che giúp khách cắm sạc lúc mưa không ướt người và giữ đầu cắm khô hơn.
Nắng gắt chiếu thẳng cả buổi chiều. Trụ và cáp phơi nắng lâu nóng lên, màn hình khó đọc, khách cầm đầu cắm thấy nóng tay. Một mái che hoặc chọn phía có bóng râm buổi chiều giúp cả thiết bị lẫn khách.
Nước hắt từ mái nhà, từ máy lạnh. Ống thoát nước mưa, ống xả nước máy lạnh nhỏ giọt cả ngày là chi tiết nhỏ hay bị bỏ qua. Đứng ngay chỗ định đặt, ngẩng lên nhìn trước khi chốt.
Ánh sáng, camera và an toàn buổi tối
Khách sạc buổi tối cần nhìn rõ đầu cắm, cổng sạc và mặt đất. Một bóng đèn chiếu từ trên xuống, không chói vào mắt người lái, là đủ cho phần lớn quán. Đèn tự bật theo chuyển động tiện nhưng cần đủ nhạy để không tắt giữa lúc khách đang cầm cáp.
Camera nhìn bao quát khu sạc có ích cho ba việc: biết xe nào chiếm chỗ bao lâu, có căn cứ khi khách báo trầy xước hay mất đồ, và nhân viên nhìn thấy khu sạc từ màn hình ở quầy. Đặt camera để thấy khu vực, không cần soi rõ mặt khách hay biển số; đọc thêm quy định về ghi hình nơi công cộng nếu quán định lưu lâu.
Đèn và camera đi chung đường điện với trụ hay tách riêng là câu hỏi cho thợ; tách riêng thì khi phải ngắt khu sạc vẫn còn đèn để nhìn. Chi tiết nhỏ này rất có ích lúc có sự cố ban đêm.
Khách nữ đi một mình, khách về khuya, khách chờ sạc ngồi trong xe là những trường hợp cụ thể cần nghĩ tới. Chỗ sạc sáng, gần cửa quán, có người qua lại thường được chọn hơn một góc bãi khuất dù góc đó rộng hơn.
Biển chỉ dẫn và vạch sơn
Từ cổng vào nên có một biển nhỏ chỉ hướng khu sạc. Tại chỗ đỗ, sơn khung ô đỗ và ký hiệu sạc xe điện trên nền giúp khách xe xăng không đỗ nhầm. Biển nội quy ngắn đặt ngang tầm mắt, chữ to, ba đến năm dòng là đủ: dành cho xe đang sạc, báo nhân viên trước khi cắm, rời chỗ khi xe đã đủ hoặc khi ra về, gặp bất thường thì báo ngay.
Không dán hướng dẫn dài lên thân trụ. Khách đứng dưới mưa không đọc nổi mười dòng chữ. Nếu cần hướng dẫn từng bước, in trên một tấm thẻ để ở quầy hoặc để nhân viên hướng dẫn trực tiếp.
Biển hiệu đặt ra ngoài vỉa hè, treo trên mặt tiền cần hỏi UBND xã hoặc phường về quy định biển quảng cáo và việc dùng vỉa hè. Biển chỉ dẫn bên trong khuôn viên quán thì tự quyết, miễn không che lối thoát hay biển thoát hiểm.
So nhanh ba vị trí thường gặp
Tình huống giả định ở một quán có sân trước và bãi sau:
| Vị trí | Điểm cộng | Điểm trừ | Hỏi thợ |
|---|---|---|---|
| Sát mặt tiền, cạnh cửa quán | Khách thấy ngay, nhân viên trông được | Có thể chạm vỉa hè, chật giờ đông | Có đi dây ngầm qua lối vào được không? |
| Góc sân cạnh tủ điện | Dây ngắn, thi công gọn | Khuất, có khi gần chỗ đọng nước | Có cần nâng nền, thêm đèn không? |
| Bãi sau, xa đường | Rộng, đỗ dễ, không chiếm chỗ khách đi bộ | Buổi tối vắng, dây dài | Đường dây dài có cần tiết diện khác, đi ống thế nào? |
Không có vị trí hoàn hảo. Bảng giúp nói chuyện với thợ cụ thể hơn: chọn vị trí nào cũng phải nói rõ mình đánh đổi điều gì và bù lại bằng gì.
Nếu còn phân vân giữa hai chỗ, thử một tuần bằng cách sơn tạm khung ô đỗ (chưa lắp gì) và để nhân viên hướng khách xe điện đỗ vào đó. Một tuần quan sát xem khách vào ra thế nào, xe khác có bị chắn không, thường đủ để chọn. Việc này không tốn gì ngoài ít sơn, nhưng tránh được việc đục nền, đi dây xong mới thấy chỗ đó bất tiện.
Sau khi đã chọn chỗ: hỏi thợ những gì
Mang danh sách này khi thợ hoặc kỹ sư đến xem vị trí đã chọn:
- "Từ tủ điện tới đây dây đi ngầm hay đi nổi, có phải đục nền hay xẻ lối vào không?"
- "Chỗ này mưa to có nước chảy qua, anh có đề xuất nâng bệ trụ hay làm rãnh thoát không?"
- "Trụ loại nào hợp đặt ngoài trời ở đây, cấp bảo vệ cần ở mức nào?"
- "Aptomat chống rò cho khu sạc đặt ở đâu, nhân viên có dễ tới để ngắt khi cần không?"
- "Có cần cột chắn hay gờ chắn bánh để xe không lùi vào trụ không?"
- "Đèn và camera đi chung đường điện với trụ hay tách riêng?"
Chiếc cột chắn nhỏ trước trụ thường bị quên, trong khi xe lùi chạm trụ là sự cố hay gặp ở bãi hẹp. Câu trả lời của thợ nên ghi vào biên bản khảo sát, để khi thi công không ai phải nhớ lại xem đã dặn gì.
Câu hỏi thường gặp
Trụ sạc nên đặt gần tủ điện hay gần cửa quán?
Gần tủ điện thì dây ngắn, gần cửa thì khách dễ thấy và nhân viên trông được. Nên chọn chỗ thuận cho khách và an toàn trước, rồi để thợ tính đường dây; dây dài hơn một chút thường dễ giải quyết hơn một chỗ đỗ bất tiện.
Trụ sạc ngoài trời có cần mái che không?
Trụ dành cho ngoài trời được thiết kế để chịu mưa nắng ở mức nhất định, nhưng mái che vẫn giúp khách cắm sạc lúc mưa không ướt, giữ đầu cắm khô hơn và trụ bớt nóng buổi chiều. Mái che không thay cho việc chọn thiết bị đúng loại.
Khu sạc xe máy điện có được đặt chung với chỗ giữ xe thường không?
Nên tách thành một dải riêng có mái che, ổ cắm cố định do thợ lắp, khoảng cách giữa các xe rộng hơn. Xe đang sạc cần được nhìn thấy và có lối tiếp cận để ngắt khi cần, điều khó làm khi lọt giữa dãy xe gửi.
Làm sao để cáp sạc không vắt ngang lối đi?
Chọn vị trí trụ sao cho cổng sạc của phần lớn xe nằm cùng phía với trụ khi đỗ, đặt trụ giữa đầu chỗ đỗ, dùng móc treo hoặc cơ cấu thu cáp. Đi một vòng giờ đông khách để xem người đi bộ thật sự đi qua đâu.
Có cần camera ở khu sạc không?
Không bắt buộc nhưng có ích: biết xe nào chiếm chỗ bao lâu, có căn cứ khi có khiếu nại, nhân viên trông được từ quầy. Đặt camera nhìn bao quát khu vực, và tìm hiểu quy định về ghi hình nếu quán lưu dữ liệu lâu.